აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანთან ომის დასასრულებლად „დიდი შეთანხმების“ მიღწევა დაადასტურა. 100-დღიანი დაძაბული კონფლიქტის შემდეგ, მხარეები საომარი მოქმედებების დაუყოვნებლივ და მუდმივ შეწყვეტაზე შეთანხმდნენ.

პაკისტანის პრემიერ-მინისტრ შეჰბაზ შარიფის განცხადებით, შეთანხმების ოფიციალური ხელმოწერა პარასკევს, შვეიცარიაში გაიმართება. თეირანის განცხადებით, ცეცხლის შეწყვეტა ეხება ყველა ფრონტს, მათ შორის ლიბანს, და გულისხმობს ირანის საზღვაო ბლოკადის სრულად მოხსნას.

მოლაპარაკებების დეტალები და გაურკვევლობა

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილის, ქაზემ ღარიბაბადის თქმით, საბოლოო შეთანხმების მისაღწევად მოლაპარაკებები კიდევ 60 დღეს გაგრძელდება. მიუხედავად ოპტიმისტური განცხადებებისა, შეთანხმების გარშემო ბევრი კითხვის ნიშანი რჩება, განსაკუთრებით ისრაელის პოზიციასთან დაკავშირებით.

დონალდ ტრამპმა უკმაყოფილება გამოთქვა ისრაელის მიერ ბეირუთის გარეუბნებზე განხორციელებული თავდასხმების გამო, რაც, მისი თქმით, შეთანხმების ჩაშლის საფრთხეს ქმნიდა. ისრაელის თავდაცვის მინისტრმა ისრაელ კაცმა კი განაცხადა, რომ ისრაელი ლიბანის, სირიისა და ღაზის უსაფრთხოების ზონებში ყოფნას გარკვეული პერიოდით კვლავ გეგმავს.

ჰორმუზის სრუტე და გლობალური ეკონომიკა

შეთანხმების ერთ-ერთი მთავარი პუნქტი ჰორმუზის სრუტის გახსნაა, სადაც გლობალური ნავთობისა და გაზის მომარაგების მნიშვნელოვანი ნაწილი გადის. ტრამპის თქმით, სრუტის გახსნა თავდაპირველად ნაღმების გაწმენდას მოემსახურება, თუმცა ბაზრებზე უკვე დადებითი მოლოდინები შეიმჩნევა.

ირანული მედიის ცნობით, თეირანმა მოლაპარაკებების ბოლო ეტაპზე სრუტეში „საზღვაო მომსახურების გადასახადების“ დაწესების საკითხიც დააყენა, რაც ვაშინგტონმა პრინციპულად დაუშვა.

ბირთვული პროგრამა და სანქციები

შეთანხმების პროექტი 60 დღის ვადაში ბირთვულ საკითხებზე საბოლოო მოწესრიგებას ითვალისწინებს. ტრამპის განცხადებით, ირანს შეეძლება ურანის გამდიდრება მხოლოდ არასამხედრო მიზნებისთვის. სანქციების მოხსნის საკითხი კი მოლაპარაკებების შემდეგი ეტაპის მთავარი თემა იქნება, თუმცა ამ ეტაპზე კონკრეტული ვადები არ სახელდება.