აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ხელოვნური ინტელექტის (AI) წამყვან კომპანიებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს. მიზანია ისეთი მექანიზმების შექმნა, სადაც ამერიკელი ხალხი ტექნოლოგიური გიგანტების წარმატების თანაზიარი გახდება.

თუმცა ტრამპს კონკრეტული კომპანიები საჯაროდ არ დაუსახელებია, მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, მოლაპარაკებების ცენტრში OpenAI დგას. CNBC-ის ცნობით, ადმინისტრაცია კომპანიაში პირდაპირი წილის შეძენას განიხილავს.

„სახალხო სიმდიდრის ფონდის“ იდეა

OpenAI-მ ცოტა ხნის წინ „სახალხო სიმდიდრის ფონდის“ შექმნის ინიციატივა წარადგინა. კომპანიის გეგმის მიხედვით, ფონდში მიღებული შემოსავლები მოქალაქეებზე უნდა გადანაწილდეს. ეს მიდგომა მიზნად ისახავს, რომ მოსახლეობამ, მათი კაპიტალის ოდენობის მიუხედავად, პირდაპირ მიიღოს სარგებელი AI-ს მიერ გენერირებული ეკონომიკური ზრდიდან.

პრეზიდენტმა ტრამპმა ჟურნალისტებთან საუბრისას დაადასტურა, რომ განიხილავს კონცეფციებს, სადაც კომპანიების წილები ამერიკელ საზოგადოებას გადაეცემა. შედეგად, მოქალაქეები ფაქტობრივად კერძო კორპორაციების პარტნიორები ხდებიან.

გავლენა ბაზრებსა და პოლიტიკაზე

OpenAI-ს აღმასრულებელი დირექტორი სემ ალტმანი მთავრობის მონაწილეობის იდეაზე 2025 წლის დასაწყისიდან საუბრობს. ეს ნაბიჯი შეესაბამება ტრამპის პოლიტიკურ ხაზს, რომელიც სახელმწიფო ჩართულობას კერძო სექტორში არ გამორიცხავს. გასულ წელს მთავრობამ უკვე შეიძინა ჩიპების მწარმოებელ Intel-ში 10%-იანი წილი.

ინიციატივას ოპოზიციური ფლანგიდანაც აქვს გამოხმაურება. სენატორი ბერნი სანდერსი სთავაზობს, რომ OpenAI-ს, Anthropic-სა და xAI-ს მსგავსმა კომპანიებმა ერთჯერადი, 50%-იანი „საგადასახადო შენატანი“ აქციების სახით განახორციელონ. სანდერსის თქმით, ეს საზოგადოებას ტექნოლოგიების მომავალზე კონტროლს მისცემს.

„ეს არის ნაბიჯი კორპორატიულ-სახელმწიფოებრივი შერწყმისკენ, რისკენაც ჩვენ ისედაც მივექანებით,“ - აცხადებს დევიდ საქსი, ტრამპის ყოფილი მრჩეველი AI-ს საკითხებში.

ექსპერტები არ გამორიცხავენ, რომ მსგავსი გარიგებები შესაძლოა სამომავლოდ კომპანიების სახელმწიფო მხარდაჭერით გადარჩენის (bailout) წინაპირობაც გახდეს.