დეცენტრალიზებული ფინანსების (DeFi) სექტორი ბოლო დროს მკაცრი კრიტიკის ობიექტი გახდა. ამის მიზეზი საერთო ჩაკეტილი ღირებულების (TVL) 20 მილიარდი დოლარით შემცირება და 1.1 მილიარდი დოლარის ზარალია, რომელიც ჰაკერულმა თავდასხმებმა, მათ შორის Kelp DAO-ს 292-მილიონიანმა ექსპლოიტმა გამოიწვია.

ზოგიერთი ანალიტიკოსის აზრით, ხელოვნური ინტელექტის განვითარებამ ჰაკერები „ზეადამიანური“ შესაძლებლობებით აღჭურვა, რამაც DeFi სექტორი საფრთხის ქვეშ დააყენა. თუმცა, DeFi Technologies-ის პრეზიდენტი ენდრიუ ფორსონი სრულიად საპირისპიროს ამტკიცებს. მისი თქმით, ვინც მიიჩნევს, რომ DeFi-ის მომავალი მხოლოდ ჰაკერული ინციდენტებით განისაზღვრება, ღრმა უცოდინრობის მსხვერპლია.

სტეიბლკოინები, როგორც ფინანსური ხერხემალი

ფორსონის აზრით, კრიტიკოსები უგულებელყოფენ სექტორის ფუნდამენტურ მიღწევებს. 2025 წლის ბოლოსთვის სტეიბლკოინები 150 მილიარდ დოლარზე მეტ აშშ-ის სახაზინო ვალდებულებებს (T-bills) ფლობდნენ. ეს მაჩვენებელი აღემატება საუდის არაბეთის ან გერმანიის ცენტრალური ბანკების ანალოგიურ აქტივებს. საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკის (BIS) მონაცემებით, ეს ციფრი 2025 წლის დეკემბრისთვის 153 მილიარდ დოლარსაც კი აღემატებოდა.

„სტეიბლკოინები, როგორიცაა Tether-ის USDT და Circle-ის USDC, პრაქტიკულად იდეალურად მუშაობს. სწორედ ეს აქტივები წარმოადგენს DeFi-ის ფუნდამენტურ ფენას“, — აცხადებს ფორსონი. მისივე თქმით, სტეიბლკოინების მოცულობა ყოველთვიურად 20-30%-ით იზრდება, ხოლო Chainalysis-ის შეფასებით, გასულ წელს სტეიბლკოინების მეშვეობით 35 ტრილიონ დოლარზე მეტი გადაადგილდა.

გამჭვირვალობა, როგორც დაცვის მექანიზმი

ხშირად ისმის მოსაზრება, რომ ბლოკჩეინის კოდის გამჭვირვალობა ჰაკერებისთვის ხელსაყრელია. თუმცა, ფორსონი ამ არგუმენტს თავდაყირა აყენებს. მისი თქმით, სწორედ გამჭვირვალობაა DeFi-ის უმთავრესი დაცვა. როდესაც პრობლემა იჩენს თავს, საზოგადოება მყისიერად რეაგირებს და ხარვეზები სწრაფადვე სწორდება.

ტრადიციული საბანკო სისტემისგან განსხვავებით, სადაც სისტემური შეცდომები წლების განმავლობაში შეიძლება დაფარული იყოს „პირად ჩანთებში“, DeFi 24/7 რეჟიმში ფუნქციონირებს. ეს ნიშნავს, რომ პროტოკოლების სისუსტეები მუდმივად ტესტირდება და იფარება.

„ბავშვები სიარულს დაცემით სწავლობენ“

ფორსონი შეახსენებს კრიტიკოსებს, რომ ბლოკჩეინის მთელი ინდუსტრია მხოლოდ 16 წლისაა. ის ადარებს ამ პროცესს ბავშვის სიარულის სწავლას — დაცემა გარდაუვალია, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მთლიანი ფინანსური სისტემა უნდა გაუქმდეს.

დღეს მსოფლიოს უმსხვილესი საფინანსო ინსტიტუტები, მათ შორის Morgan Stanley, BlackRock და JPMorgan, უკვე აქტიურად ნერგავენ კრიპტო სერვისებს. ფორსონის აზრით, ვინც ამ რბოლაში არ ჩაერთვება, ბაზრის წილს აუცილებლად დაკარგავს.