დეცენტრალიზებული ფინანსების (DeFi) სექტორი სერიოზული გამოწვევის წინაშეა. სტატისტიკის მიხედვით, 2026 წელს მხოლოდ ხიდების (bridge) მიმართულებით განხორციელებულმა რვა დიდმა თავდასხმამ 328.6 მილიონი დოლარის ზარალი გამოიწვია. ეს ტენდენცია მსხვილ ინსტიტუციურ ინვესტორებს აიძულებს, ეჭვქვეშ დააყენონ, ღირს თუ არა DeFi-ს რისკების გაწევა არსებული შემოსავლიანობის ფონზე.

პრობლემის მასშტაბი

Statemind-ის აღმასრულებელი დირექტორი და Symbiotic-ის თანადამფუძნებელი მიშა პუტიატინი აღნიშნავს, რომ ტრადიციული ფინანსური ინსტიტუტები DeFi-ით ინტერესდებიან, თუმცა თავდასხმების სიხშირე მათ აბრკოლებს. პუტიატინის თქმით, ინსტიტუტები ვერ ახერხებენ რისკების სათანადოდ შეფასებას, რის გამოც DeFi-ს მიერ შემოთავაზებულ სარგებელს ხშირად აკნინებენ.

აპრილში მომხდარმა KelpDAO-ს ინციდენტმა, რომელსაც 290 მილიონი დოლარის ზარალი მოჰყვა, სექტორში არსებული ლიკვიდობა მკვეთრად შეამცირა. შედეგად, სულ რაღაც ორ დღეში DeFi-ში ჩაკეტილი აქტივების ღირებულება 100 მილიარდიდან 86 მილიარდ დოლარამდე დაეცა.

სირთულე და რისკები

თანამედროვე DeFi პროტოკოლები იმდენად რთული და ურთიერთდაკავშირებულია, რომ რიგითი მომხმარებლისთვის საკუთარი რისკების გაცნობიერება პრაქტიკულად შეუძლებელია. პუტიატინის განმარტებით, ე.წ. „საკუთარი კვლევის“ (DYOR) პრინციპი დღეს აღარ მუშაობს, რადგან სმარტ-კონტრაქტები ათობით ათასი ხაზის კოდს შეიცავს.

ინვესტორები ხედავენ, რომ DeFi-ს შემოსავლიანობა მცირდება. მაგალითად, Tether-ის (USDT) წლიური სარგებელი Aave-ს პლატფორმაზე 2.74%-ს შეადგენს, მაშინ როცა აშშ-ის სამთვიანი სახაზინო ვალდებულებების განაკვეთი 3.57%-ია. ამ პირობებში, DeFi-ს მაღალი რისკი ბევრი ინვესტორისთვის გაუმართლებელი ხდება.

მომავლის პერსპექტივა

ექსპერტები თანხმდებიან, რომ DeFi-ს სჭირდება დაზღვევის სისტემა, რომელიც ჰაკერულ რისკებს აქტუარული სიზუსტით დააზღვევს. ასეთი ინფრასტრუქტურის გარეშე, ინსტიტუციები DeFi-ში მხოლოდ საკუთარი, მკაცრი პირობებით შევლენ, რაც სექტორს თავდაპირველ იდეას დაუკარგავს.

პუტიატინი აფრთხილებს, რომ თუ ინსტიტუციები თავიანთი მოთხოვნებით (KYC, აქტივების გაყინვის შესაძლებლობა) მოერგებიან დეცენტრალიზებულ სამყაროს, ბლოკჩეინი მხოლოდ ჩვეულებრივ მონაცემთა ბაზად გადაიქცევა. ეს კი იმ ტექნოლოგიური რევოლუციის უარყოფა იქნება, რისთვისაც DeFi შეიქმნა.