12 ივნისს განხორციელებულმა SpaceX-ის საჯარო დებიუტმა ფინანსურ სამყაროში ახალი ეტაპი დაიწყო. კომპანიის საბაზრო ღირებულებამ 2 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო აქციის ფასმა 135 დოლარი შეადგინა. ამ მოვლენამ ილონ მასკი მსოფლიოს პირველ ტრილიონერად აქცია, თუმცა კრიპტოვალუტის ბაზრისთვის ეს დღე იმედგაცრუებით დასრულდა.

კრიპტო ტრეიდერები, რომლებიც Binance-ის, Bybit-ისა და Bitget-ის მსგავს პლატფორმებზე SpaceX-ის წინასწარი გამოწერის ტოკენებს ფლობდნენ, აქციების გარეშე დარჩნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ტოკენიზებულმა სისტემებმა ფასის აღმოჩენის მექანიზმად იმუშავა, რეალური აქტივების მიწოდება ჩაიშალა.

Talos Research-ის მონაცემებით, IPO-მდე 30 წუთით ადრე SPCX-ის პერპეტუალური კონტრაქტები 159.89 დოლარის საშუალო შეწონილ ფასად ივაჭრებოდა. ეს ნიშნავს, რომ კრიპტო ტრეიდერებმა შეძლეს ბაზრის რეალური განწყობისა და ფასის ზუსტი პროგნოზირება, ვიდრე თავად ვაჭრობა დაიწყებოდა.

თუმცა, პრობლემა სწორედ „ბოლო მილზე“ წარმოიშვა. SpaceX-ის IPO-ზე მოთხოვნა მიწოდებას ოთხჯერ აღემატებოდა. შედეგად, შუამავალმა პლატფორმებმა, როგორიცაა xStocks, ვერ შეძლეს აქციების საჭირო რაოდენობის უზრუნველყოფა, რამაც კრიპტო ბირჟებზე მასობრივი კამპანიების გაუქმება და თანხების დაბრუნება გამოიწვია.

Binance-ის დამფუძნებელმა ჩანგპენგ ჟაომ სოციალურ ქსელ X-ზე განაცხადა, რომ პლატფორმა მომხმარებლების დაცვას ცდილობდა, თუმცა ბევრმა ინვესტორმა უკმაყოფილება გამოხატა. კრიტიკოსების თქმით, „ბლოკჩეინი მაგიურად ვერ შექმნის აქციებს, როდესაც უოლ-სტრიტი წყვეტს, ვის ერგება წილი“.

ზოგიერთმა ბირჟამ, მაგალითად Bitget-მა, არსებული ვითარების შემდეგ პოლიტიკა შეცვალა და აქცენტი 1:1 ტოკენიზებულ აქციებზე გადაიტანა, რომლებიც რეალურ საბროკერო ანგარიშებზეა დაცული. თუმცა, ფუნდამენტური პრობლემა კვლავ რჩება: კრიპტო პლატფორმებს არ აქვთ პირდაპირი წვდომა პირველად ბაზრებზე.

იურიდიული ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ SpaceX-ის მასშტაბის კომპანიისთვის სრულფასოვანი ტოკენიზებული IPO ამ ეტაპზე რეალისტური არ არის. აშშ-ის ფასიანი ქაღალდების კომისიის (SEC) რეგულაციები ტოკენიზებულ აქციებს კვლავ სრულფასოვან ფასიან ქაღალდებად განიხილავს, რაც რთულ საზედამხედველო პროცედურებთანაა დაკავშირებული.

საბოლოო ჯამში, SpaceX-ის შემთხვევამ აჩვენა, რომ მიუხედავად ტექნოლოგიური მზაობისა, კრიპტო ინდუსტრიას ჯერ კიდევ სჭირდება ტრადიციულ ფინანსურ ინსტიტუტებთან და მარეგულირებლებთან მჭიდრო კოორდინაცია, რათა რეალური აქტივების დისტრიბუცია უზრუნველყოს.