სამთვიანი ინტენსიური საომარი მოქმედებების შემდეგ, აშშ-სა და ირანს შორის მიღწეულმა შეთანხმებამ ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის დასრულების იმედი გააჩინა. პაკისტანის პრემიერ-მინისტრის, შაჰბაზ შარიფის განცხადებით, მხარეები შეთანხმდნენ ცეცხლის მუდმივ შეწყვეტაზე, რასაც პარასკევს შვეიცარიაში გასაფორმებელი დოკუმენტი დაადასტურებს.

რა წერია შეთანხმებაში?

ჯერჯერობით ოფიციალური დეტალები სრულად არ გასაჯაროებულა, თუმცა ირანული მედიის ცნობით, 14-გვერდიანი მემორანდუმი ითვალისწინებს აშშ-ის მიერ ნავთობზე დაწესებული სანქციების მოხსნას. სანაცვლოდ, თეირანი ვალდებულებას იღებს, 30 დღის ვადაში გახსნას ჰორმუზის სრუტე, რომელიც ენერგომატარებლების ტრანსპორტირებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი წერტილია.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უკვე დაადასტურა, რომ გასცემს განკარგულებას ამერიკული საზღვაო ბლოკადის მოხსნის შესახებ. შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ, მხარეები დაიწყებენ 60-დღიან მოლაპარაკებებს ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით.

საერთაშორისო რეაქცია

დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, გერმანიისა და იტალიის (E4) წარმომადგენლებმა ერთობლივი განცხადება გაავრცელეს. ისინი მიესალმებიან შეთანხმებას და ხაზს უსვამენ, რომ ირანს არასდროს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი. ევროპული ქვეყნები მზად არიან, აშშ-სთან და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთან (IAEA) ერთად იმუშაონ ამ მიზნის მისაღწევად.

ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი კირ სტარმერი შეთანხმებას „ომის დასრულებისკენ გადადგმულ უმნიშვნელოვანეს ნაბიჯს“ უწოდებს. მისი თქმით, ჰორმუზის სრუტის თავისუფალი და უსაფრთხო ნაოსნობა გლობალური ეკონომიკური სტაბილურობისთვის გადამწყვეტია.

ეკონომიკური ეფექტი

შეთანხმების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებამ გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე მყისიერი გავლენა იქონია. კვირას, განცხადების შემდეგ, ნავთობის ფასი მნიშვნელოვნად დაეცა. კერძოდ:

  • Brent-ის მარკის ნავთობი დაახლოებით 4%-ით გაიაფდა და 83 დოლარი შეადგინა.
  • WTI-ის მარკის ნავთობი 4.8%-ით შემცირდა და 80.8 დოლარს გაუტოლდა.

იაპონიის პრემიერ-მინისტრმა სანაე ტაკაიჩიმ და ყატარის საგარეო საქმეთა სამინისტრომაც დადებითად შეაფასეს მიღწეული შეთანხმება. მათი აზრით, ეს ნაბიჯი რეგიონული სტაბილურობის აღდგენისა და ეკონომიკური ზრდის წინაპირობაა.