აშშ-სა და ირანს შორის ჰორმუზის სრუტის გახსნის შესახებ შეთანხმება შესაძლოა უახლოეს დღეებში გაფორმდეს. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, მხარეები დოკუმენტის დეტალებს „დიდი შვიდეულის“ (G7) სამიტის მიმდინარეობისას ათანხმებენ.

სამიტი საფრანგეთში, 15-დან 17 ივნისამდე იმართება, თუმცა ხელმოწერის სავარაუდო ადგილად ჟენევა განიხილება. აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, ცერემონიაზე მას ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი და სპეციალური წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი წარადგენენ.

შეთანხმების ძირითადი დეტალები

მომზადებული დოკუმენტი დროებითი სამშვიდობო შეთანხმების სახეს ატარებს და რამდენიმე საკვანძო პუნქტს მოიცავს:

  • ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის კიდევ ორი თვით გახანგრძლივება.
  • ირანის ბირთვულ პროგრამაზე ახალი მოლაპარაკებების დაწყება.
  • ჰორმუზის სრუტის სრული გახსნა კომერციული გემებისთვის.
  • ირანის პორტების ბლოკადის მოხსნა აშშ-ის მხრიდან.

ირანული მედიის ცნობით, შეთანხმება ასევე ითვალისწინებს უცხოურ ბანკებში დაბლოკილი 24 მილიარდი დოლარის ღირებულების ირანული ფონდების განბლოკვას, რასაც ტრამპის ადმინისტრაცია აქამდე კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა.

პოლიტიკური და ეკონომიკური გავლენა

თებერვლის ბოლოდან დაწყებულმა კონფლიქტმა ახლო აღმოსავლეთში არასტაბილური ვითარება შექმნა. ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ, სადაც მსოფლიო ნავთობისა და გათხევადებული გაზის მიწოდების ერთი მეხუთედი გადის, ენერგორესურსებზე ფასების მკვეთრი ზრდა და გლობალური ინფლაცია გამოიწვია.

ევროპელი დიპლომატების თქმით, შეთანხმების საბოლოო დამტკიცება ირანის უზენაესი ლიდერის, მოჯთაბა ხამენეის თანხმობაზეა დამოკიდებული. თეირანი ჯერჯერობით სიფრთხილეს იჩენს და აცხადებს, რომ „საბოლოო დასკვნამდე ჯერ არ მისულან“, თუმცა პროცესში არსებულ პროგრესს ადასტურებს.

თუ შეთანხმება შედგა, აშშ და მისი მოკავშირეები მიზნად ისახავენ სრუტეში ტვირთბრუნვა და გემების მოძრაობა ხელმოწერიდან ერთ თვეში ჩვეულ რეჟიმს დაუბრუნდეს. ამ დროისთვის სრუტეში ყოველდღიურად ბევრად ნაკლები გემი მოძრაობს, ვიდრე კონფლიქტამდე იყო დაფიქსირებული.