ფინანსური ანალიტიკის სამყაროში „შეფასების დეკანად“ წოდებული ასვათ დამოდორანი SpaceX-ის აქციების შეძენისგან თავს იკავებს. ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სტერნის ბიზნეს სკოლის პროფესორი აცხადებს, რომ ილონ მასკის კოსმოსური კორპორაციის ამჟამინდელი საბაზრო ფასი გადაჭარბებულია.

დამოდორანი, რომელიც კომპანიების შეფასების მეთოდოლოგიაში მსოფლიო ავტორიტეტად ითვლება, ხაზს უსვამს, რომ ინვესტორებს ხშირად ავიწყდებათ ფუნდამენტური ფინანსური მაჩვენებლები, როდესაც საქმე ეხება ისეთ „ჰაიპულ“ პროექტებს, როგორიც SpaceX-ია. მისი თქმით, კომპანიის მიერ კოსმოსურ ინდუსტრიაში მიღწეული ტექნოლოგიური პროგრესი შთამბეჭდავია, თუმცა ეს ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მისი ფინანსური ღირებულება ინვესტორებისთვის მომგებიან ნიშნულზეა.

რატომ არის SpaceX „ზედმეტად ძვირი“?

პროფესორის არგუმენტაცია ეფუძნება კომპანიის ზრდის ტემპისა და კაპიტალის დაბრუნების კოეფიციენტების ანალიზს. დამოდორანი მიიჩნევს, რომ ბაზარი SpaceX-ს აფასებს არა როგორც კოსმოსურ ოპერატორს, არამედ როგორც ტექნოლოგიურ მონოპოლისტს, რომელსაც შეუძლია ბაზრის სრული დომინირება.

„შეფასების დეკანის“ აზრით, ასეთი ოპტიმისტური მოლოდინები ხშირად არ ემთხვევა რეალურ ფინანსურ ნაკადებს. ის აფრთხილებს კერძო ინვესტორებს, რომ SpaceX-ის მსგავსი კომპანიების შეფასებისას რისკები ხშირად იგნორირებულია.

ფინანსური დისციპლინა vs ჰაიპი

დამოდორანი ხშირად საუბრობს იმაზე, რომ თანამედროვე ინვესტირების კულტურაში ფუნდამენტური ანალიზი ჩაანაცვლა სოციალური მედიის გავლენამ და ილონ მასკის მიმართ არსებულმა კულტმა. ის არ უარყოფს SpaceX-ის ინოვაციურობას, თუმცა ხაზს უსვამს, რომ ინვესტირება ემოციებზე და არა რიცხვებზე, გრძელვადიან პერსპექტივაში წამგებიანია.

მისი კრიტიკა მიმართულია არა მხოლოდ SpaceX-ის, არამედ კერძო კაპიტალის ბაზარზე არსებული ზოგადი ტენდენციისკენ, სადაც კომპანიების შეფასებები ხშირად რეალურ ეკონომიკურ საფუძველს მოკლებულია.

ამჟამად SpaceX კვლავ რჩება მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ კერძო კომპანიად, რომლის ირგვლივაც ინვესტორთა მუდმივი ინტერესია, მიუხედავად დამოდორანის მსგავსი ექსპერტების სკეპტიციზმისა.