აშშ-სა და ირანს შორის დაწყებული საომარი მოქმედებების მე-100 დღეს, გლობალური ენერგეტიკული ბაზარი მოულოდნელად სტაბილური რჩება. მიუხედავად იმისა, რომ ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ გლობალური მიწოდება 14%-ით შეამცირა, ნავთობის ფასების კატასტროფული ზრდა, რასაც ბევრი ექსპერტი პროგნოზირებდა, არ მომხდარა.

ამ სტაბილურობის მთავარი მიზეზი ჩინეთის ქმედებებია. პეკინმა ნავთობის იმპორტი თებერვალში არსებული 11,7 მილიონი ბარელიდან მაისის ბოლოსთვის 9 მილიონ ბარელამდე შეამცირა. J.P. Morgan-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, ეს მაჩვენებელი გლობალური იმპორტის შემცირების 74%-ს შეადგენს, რაც ბაზრის დისპროპორციულ, მაგრამ გადამწყვეტ კორექტირებას წარმოადგენს.

რატომ არ გაიზარდა ფასები 200 დოლარამდე?

Societe Generale-ის მონაცემებით, მიწოდების 14%-იანი კლება ფასების დაახლოებით 30%-იან მატებას იწვევს. ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად დაბალია 1973 წლის ნავთობის ემბარგოსთან შედარებით, როდესაც მიწოდების 7%-იანმა კლებამ ფასები 134%-ით გაზარდა. მიმდინარე კრიზისის დროს ვითარება რამდენიმე ფაქტორმა დააბალანსა:

  • სტრატეგიული რეზერვების გახსნა აშშ-ის, ევროპისა და იაპონიის მიერ.
  • ბრაზილიისა და ვენესუელის მიერ წარმოების გაზრდა.
  • ვაშინგტონის დამამშვიდებელი სიგნალები ბაზრისთვის.

თუმცა, ჩინეთის როლი კვლავ უმთავრესია. ქვეყნის ენერგეტიკული სტრატეგიის ცვლილება და ელექტრიფიკაციის მაღალი ტემპი ჩინეთს ნავთობის „ბალანსირების“ მთავარ ძალად აქცევს. GlobalData TS Lombard-ის ანალიტიკოსი რორი გრინი აღნიშნავს, რომ ჩინეთმა 2022 წლიდან ენერგეტიკული დეფიციტიდან ჭარბი მარაგების რეჟიმზე გადასვლა შეძლო.

რა ელის ბაზარს მომავალში?

ორშაბათს, ისრაელსა და ირანს შორის სარაკეტო დარტყმების გაცვლის შემდეგ, Brent-ის ტიპის ნავთობი 4,9%-ით გაძვირდა და 97,67 დოლარი შეადგინა. ექსპერტთა აზრი ორად იყოფა:

J.P. Morgan-ის პროგნოზით, ჰორმუზის სრუტის ივნისში გახსნის შემთხვევაში, ნავთობის ფასი 100 დოლარის ფარგლებში დარჩება. Fitch-ის ანალიტიკოსები კი მიიჩნევენ, რომ ივლისის ბოლოსთვის ფასები მკვეთრად დაეცემა და საშუალოდ 70 დოლარს მიაღწევს.

მიუხედავად ამისა, Societe Generale-ის ანალიტიკოსები აფრთხილებენ ბაზარს, რომ სტრატეგიული რეზერვების აღდგენა აუცილებელი იქნება, რაც ნავთობზე მოთხოვნას კვლავ გაზრდის. მათი შეფასებით, ნავთობის გრძელვადიანი გაწონასწორებული ფასი იმაზე მაღალი იქნება, ვიდრე ამჟამინდელი ბაზრის მოლოდინები მიანიშნებს.