ევროპელი მომხმარებლები ახალი ეკონომიკური გამოწვევის წინაშე დგანან, რომელსაც ევროპის ცენტრალური ბანკის (ECB) მკვლევრები „ორმაგ ნაიარევს“ უწოდებენ. ეს ფსიქოლოგიური და ფინანსური ფაქტორი განპირობებულია პანდემიის შემდგომი ინფლაციითა და უკრაინაში რუსეთის შეჭრით გამოწვეული შოკებით, რასაც ახლა ირანის ომის შედეგები დაემატა.

ECB-ის მონაცემებით, 2026 წლის მარტის კვლევამ აჩვენა, რომ ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის დაწყებიდან სულ რაღაც ერთ თვეში, მომხმარებელთა ინფლაციური მოლოდინები 2.5 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა. ამავდროულად, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზები 1.2 პროცენტული პუნქტით შემცირდა, რაც სტაგფლაციის რისკს აშკარას ხდის.

ფასების ზრდა და მომხმარებელთა სიფრთხილე

მიუხედავად იმისა, რომ მაისში ნავთობის ფასები დაახლოებით 20%-ით შემცირდა, ის კვლავ 30%-ით მაღალია, ვიდრე ირანის კონფლიქტამდე იყო. ეს დინამიკა პირდაპირ აისახება საცალო ვაჭრობაზე. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მომხმარებლები გახდნენ უკიდურესად ფრთხილები და შერჩევითები ხარჯვისას.

CI&T-ის საცალო სტრატეგიის დირექტორის, მელისა მინკოს თქმით, მყიდველები განსაკუთრებით მგრძნობიარენი არიან საკვები პროდუქტების ფასების მიმართ. „ჩვენ გვყავს ძალიან კონსერვატიული მომხმარებელი, რომელიც ზედმიწევნით აკვირდება ხარჯებს,“ — აცხადებს მინკო. საწვავის ფასების ზრდა კი, თავის მხრივ, აძვირებს მიტანის სერვისებს, რაც მომხმარებელთა უკმაყოფილებას იწვევს.

მომავალი ნაბიჯები

ცენტრალური ბანკები რთული არჩევანის წინაშე დგანან. არსებული ეკონომიკური გარემოს გათვალისწინებით, ივნისში საპროცენტო განაკვეთის მეოთხედი პროცენტით გაზრდა იგეგმება. ექსპერტები აფრთხილებენ ბიზნესებს, რომ აუცილებელია ტექნოლოგიური ინვესტიციები, რათა გაუმკლავდნენ ახალ რეალობას, სადაც პოლიტიკური მოვლენები და საცალო ვაჭრობის სექტორი ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია.

„ეს ორი „ნაიარევი“ — პანდემიური და გეოპოლიტიკური — ერთმანეთს აძლიერებს. მომხმარებლები მოკლევადიან შიშებს საშუალოვადიან ქცევაში გადაიტანენ, რაც ეკონომიკური გაურკვევლობის პირობებში კიდევ უფრო გაართულებს მდგომარეობას,“ — აცხადებენ ECB-ის მკვლევრები.