ნავთობის საერთაშორისო ფასები მკვეთრად დაეცა მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ოფიციალურად დაადასტურა ირანთან შეთანხმების მიღწევა. შეთანხმების მთავარი პირობა ჰორმუზის სრუტის გახსნაა, რაც ბოლო თვეების განმავლობაში არსებულ ენერგეტიკულ დაძაბულობას განმუხტავს.

ფასების ვარდნა ბაზრებზე

ევროპულ სავაჭრო სესიებზე აშშ-ის ნავთობის ფიუჩერსები (ივლისის მიწოდებისთვის) 80 დოლარიან ნიშნულს ჩამოსცდა და 79.99 დოლარი შეადგინა, რაც 5.76%-იან კლებას ნიშნავს. ანალოგიური ტენდენცია დაფიქსირდა საერთაშორისო ნავთობის ეტალონ Brent-თან დაკავშირებითაც, რომლის ფასი 5.07%-ით შემცირდა და 82.90 დოლარი შეადგინა.

ენერგეტიკულ სექტორში აქციების ფასებმაც იკლო. Stoxx 600 Energy Sector-მა ვაჭრობა 2.3%-იანი კლებით დაიწყო, ხოლო ლონდონის ბირჟაზე FTSE 100-ის ენერგეტიკული ინდექსი 4%-ით შემცირდა. BP-სა და Shell-ის აქციები, შესაბამისად, 3.8% და 3.7%-ით გაუფასურდა.

შეთანხმების დეტალები

დონალდ ტრამპმა Truth Social-ის საშუალებით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანთან შეთანხმება დასრულებულია. პრეზიდენტის თქმით, სრუტე გაიხსნება ყოველგვარი საგადასახადო სისტემის გარეშე, აშშ კი ირანის მიმართ საზღვაო ბლოკადას აუქმებს.

„მსოფლიოს გემებო, ჩართეთ ძრავები. ნავთობი უნდა მიედინებოდეს!“, — განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა.

ოფიციალური სამშვიდობო შეთანხმების ხელმოწერა შვეიცარიაში პარასკევს იგეგმება. ამავე დღეს იგეგმება სრუტის სრული გახსნა და ნაღმების გაწმენდის სამუშაოების დაწყება, რაც საზღვაო უსაფრთხოებას აღადგენს.

რეგიონული დიპლომატია

პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა შეჰბაზ შარიფმა, რომელიც მხარეებს შორის შუამავლის როლს ასრულებდა, დაადასტურა, რომ აშშ-მა და ირანმა სამხედრო ოპერაციების, მათ შორის ლიბანში, დაუყოვნებლივ და მუდმივ შეწყვეტას მიაღწიეს. ეს ნაბიჯი რეგიონული კონფლიქტის დეესკალაციისკენ გადადგმულ უმნიშვნელოვანეს ნაბიჯად ფასდება.

ნავთობტანკერების კომპანია Frontline-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ლარს ბარსტადის თქმით, გადამზიდავი კომპანიები ოპტიმისტურად არიან განწყობილნი. მისი პროგნოზით, როგორც კი შეთანხმება ოფიციალურად ამოქმედდება და გემებზე თავდასხმების საფრთხე გაქრება, სრუტეში საზღვაო მიმოსვლა სწრაფად აღდგება.

შეგახსენებთ, რომ ჰორმუზის სრუტეზე მსოფლიო ნავთობის მიწოდების დაახლოებით 20% გადის. მარტის დასაწყისში ირანის მიერ განხორციელებულმა თავდასხმებმა ტანკერების მოძრაობა შეაფერხა, რამაც ისტორიაში ნავთობის მიწოდების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე შოკი გამოიწვია.