პენსიაზე გასვლისას ადამიანთა უმეტესობა ფოკუსირებულია ერთ მთავარ შიშზე: როგორ არ ამოწურონ დანაზოგი ნაადრევად. თუმცა, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ არსებობს მეორე, ნაკლებად გაცნობიერებული საფრთხე — „არასაკმარისი ხარჯვა“ (underspending). ეს არის ფინანსური გადაწყვეტილების მიღების ყველაზე რთული ნაწილი, როდესაც პენსიონერმა ზუსტად უნდა განსაზღვროს, როგორ გამოიყენოს წლების განმავლობაში დაგროვილი კაპიტალი.

Employee Benefit Research Institute-ის (EBRI) კვლევის თანახმად, პენსიონერთა დაახლოებით მესამედს 80-იანი წლების შუა პერიოდისთვის საწყისი დანაზოგის 100% ან მეტი შენარჩუნებული აქვს. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ბევრი ადამიანი ზედმეტად კონსერვატიულია და საკუთარ თავს იმ შესაძლებლობებს ართმევს, რაც მათ ფინანსურ შესაძლებლობებს შეესაბამება.

ფინანსური მრჩეველი ზაკ ტეუჩი ამბობს, რომ გადაჭარბებული ხარჯვაც რისკია და არასაკმარისიც. მისი თქმით, ეს უკანასკნელი ხშირად ნიშნავს „უცხოვრებელ ცხოვრებას“ — მაგალითად, გამოტოვებულ მოგზაურობებს ან დროს, რომელიც ოჯახთან ერთად არ გაატარეს, რადგან ფულის ამოწურვის შიში ჰქონდათ.

ფსიქოლოგიური ბარიერი

პენსიონერებისთვის რთულია „დაზოგვის რეჟიმიდან“ „ხარჯვის რეჟიმზე“ გადასვლა. ადამიანები, რომლებიც მთელი ცხოვრება კაპიტალის ზრდას მიჩვეულნი იყვნენ, ფსიქოლოგიურად ვერ ეგუებიან დანაზოგის შემცირების პროცესს. ექსპერტები ამას „ნანახი ცხოვრების სინანულს“ უწოდებენ — როცა პენსიონერი აცნობიერებს, რომ მეტი დაზოგა, ვიდრე სჭირდებოდა.

ფინანსური დაგეგმარებისას მნიშვნელოვანია ბალანსის პოვნა. ექსპერტები გვირჩევენ, რომ პენსიის ადრეულ წლებში, როდესაც ადამიანები უფრო აქტიურები არიან, ხარჯვა უფრო გაბედული უნდა იყოს, ვიდრე შემდგომ პერიოდში.

როგორ დავგეგმოთ ხარჯები?

არსებობს ე.წ. „4%-იანი წესი“, რომელიც პენსიონერებს ეხმარება დანაზოგის მართვაში. ეს გულისხმობს პორტფელის 4%-ის გატანას პირველ წელს, ხოლო მომდევნო წლებში ინფლაციის შესაბამისად თანხის კორექტირებას. თუმცა, ეს მეთოდი კონსერვატიულია და შესაძლოა, არასაკმარისი ხარჯვის პროვოცირება მოახდინოს.

ალტერნატივაა „დინამიური ხარჯვა“, რაც ბაზრის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. თუ საფონდო ბირჟაზე შემოსავლიანი წელია, პენსიონერმა შესაძლოა მეტი თანხა დახარჯოს, ხოლო ბაზრის კლების შემთხვევაში — ხარჯები შეამციროს. ეს მიდგომა ამცირებს რისკს, რომ ფული ყველაზე კრიტიკულ მომენტში ამოიწუროს.