SpaceX-ის აქციებმა საჯარო ვაჭრობის დაწყებიდან სამ დღეზე ნაკლებ დროში 55%-იანი ზრდა აჩვენა. კომპანია, რომლის IPO-ს ფასი 135 დოლარი იყო, ამჟამად ბაზარზე გაცილებით ძვირად ფასდება. თუმცა, ფინანსური ექსპერტები თანხმდებიან, რომ ეს ნახტომი არ არის დაკავშირებული კომპანიის რეალურ ფინანსურ მაჩვენებლებთან ან მის მიერ წარმოებულ ტექნოლოგიურ სეგმენტებთან.

ტექნიკური ფაქტორების გავლენა

საფონდო ბირჟის ანალიტიკოსების თქმით, SpaceX-ის ირგვლივ შექმნილი აჟიოტაჟი განპირობებულია ბაზარზე არსებული აქციების მცირე რაოდენობითა და მაღალი მოთხოვნით. IPO-ს ფარგლებში ბაზარზე მხოლოდ 555.6 მილიონი აქცია გაიყიდა, რაც კომპანიის მთლიანი აქტივების მხოლოდ 5%-ს შეადგენს.

სიტუაციას ართულებს ისიც, რომ უახლოეს მომავალში კომპანია რამდენიმე მსხვილ საფონდო ინდექსში, მათ შორის Nasdaq-100-ში, FTSE Russell-სა და MSCI-ში გაერთიანდება. ეს ნაბიჯი ავტომატურად იწვევს პასიური ფონდების მხრიდან აქციების შესყიდვის აუცილებლობას, რაც ფასზე დამატებით ზეწოლას ახდენს.

დერივატივები და ჰეჯ-ფონდების როლი

სპეკულაციური ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტებია. ოფციონებით ვაჭრობის დაწყებამ ბაზარზე მნიშვნელოვანი აქტივობა გამოიწვია. როგორც ექსპერტები განმარტავენ, მარკეტ-მეიკერები ვალდებულნი არიან, გაყიდული ოფციონების ჰეჯირებისთვის შეიძინონ საბაზისო აქციები, რაც ფასის ზრდის მექანიკურ ბიძგს იძლევა.

„ძალიან რთული იქნება ამ აქციების მიმართ ნეგატიური განწყობის შენარჩუნება მანამ, სანამ კომპანია Nasdaq-100-ში ოფიციალურად არ შევა“, — აცხადებს Niles Investment Management-ის დამფუძნებელი დენ ნაილსი.

ამავდროულად, ჰეჯ-ფონდები და მსხვილი ინვესტორები აქციებს წინასწარ ყიდულობენ, რათა მოგვიანებით, როდესაც ინდექსების მმართველი ფონდები იძულებულნი გახდებიან აქციები შეიძინონ, მათზე მოგება მიიღონ.

„ჰიპის გადასახადი“: რა ელის ინვესტორებს?

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, Renaissance Macro Research-ის ანალიტიკოსები ინვესტორებს სიფრთხილისკენ მოუწოდებენ. მათ მიერ დანერგილი ტერმინი „ჰიპის გადასახადი“ (hype tax) გულისხმობს იმ რისკს, რომლის დროსაც IPO-ზე დიდი მოლოდინების მქონე კომპანიები დროთა განმავლობაში ბაზრის საშუალო მაჩვენებელს ვერ აღწევენ.

ისტორიული მონაცემებით, მსგავსი აჟიოტაჟით დაწყებული IPO-ების მედიანური წლიური უკუგება ხშირად უარყოფითია. ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ მას შემდეგ, რაც SpaceX ინდექსებში სრულად ინტეგრირდება, აქციების ფასი უფრო მგრძნობიარე გახდება მაკროეკონომიკური ფაქტორებისა და სექტორული ტენდენციების მიმართ.