ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო ვალმა მშპ-ის 100%-იან ნიშნულს გადააჭარბა. პროგნოზების მიხედვით, 2029 წლისთვის ვალი 1946 წლის რეკორდულ მაჩვენებელსაც გააუმჯობესებს, რაც დონალდ ტრამპის საპრეზიდენტო ვადის დასრულებას ემთხვევა.

თეთრი სახლის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის მოადგილე, სტივენ მილერი, ამ კრიზისის მთავარ მიზეზად არალეგალურ მიგრაციას ასახელებს. მისი მტკიცებით, ფედერალური ბიუჯეტის დაბალანსება შესაძლებელი იქნებოდა, თუ სახსრები მხოლოდ კანონიერად უფლებამოსილ პირებზე გაიცემოდა. მილერის თქმით, მიგრანტების მიერ „სიმდიდრის ექსტრაქცია“ აშშ-ის ვალის მთავარი წყაროა.

რას ამბობენ ციფრები?

მილერის პოზიცია მკვეთრად ეწინააღმდეგება ოფიციალურ სტატისტიკას. მთავრობის ანგარიშვალდებულების ოფისის (GAO) მონაცემებით, გასულ წელს არასწორად გაცემულმა გადასახადებმა 186 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც მთლიანი დეფიციტის მხოლოდ 10%-ია. უფრო მეტიც, Cato Institute-ის კვლევის თანახმად, მიგრანტები პირიქით, აძლიერებენ ფისკალურ ბალანსს და 30 წლის განმავლობაში ბიუჯეტს 14.5 ტრილიონი დოლარი შემატეს.

რატომ იზრდება დეფიციტი სინამდვილეში?

  • მოსახლეობის დაბერება: პენსიებისა და ჯანდაცვის ხარჯების ზრდა ბიუჯეტზე მძიმე ტვირთად აწვება.
  • პროცენტული გადასახადები: ვალის მომსახურების ხარჯებმა უკვე გადააჭარბა თავდაცვის წლიურ ბიუჯეტს.
  • ფისკალური პოლიტიკა: საგადასახადო შეღავათები და კოვიდ-პანდემიის დროს განხორციელებული მასშტაბური სტიმულირების პაკეტები დეფიციტის ზრდის მთავარი მამოძრავებელი ფაქტორია.
აშშ-ის მთავრობას, კერძო სექტორისგან განსხვავებით, არ აქვს ბიუჯეტის დაბალანსების მკაცრი ვალდებულება, რაც ვალის დაუსრულებელ ზრდას უწყობს ხელს.

ფინანსური ბაზრები ამ ტენდენციას ყურადღებით აკვირდებიან. 10-წლიანი სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობა, რომელიც იპოთეკური და სამომხმარებლო სესხების საპროცენტო განაკვეთებზე პირდაპირ გავლენას ახდენს, კვლავ მაღალ ნიშნულზე რჩება. ინვესტორები შიშობენ, რომ მთავრობის მიერ ახალი ვალების განუსაზღვრელი რაოდენობით გამოშვება მომავალში მყიდველების დეფიციტს გამოიწვევს.

ამ დროისთვის, არც დემოკრატები და არც რესპუბლიკელები არ გვთავაზობენ გრძელვადიან ფისკალურ გეგმას. პოლიტიკური ოპონენტების მიგრაციის საკითხით დადანაშაულება კი რეალური ეკონომიკური რეფორმების განხორციელების შესაძლებლობას კიდევ უფრო ამცირებს.