აშშ-ს ვირჯინიის აღმოსავლეთ ოლქის ფედერალურმა მოსამართლემ, ლეონი ბრინკემამ, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციას 1.8 მილიარდი დოლარის მოცულობის ფონდის შექმნა დროებით აუკრძალა. გადაწყვეტილება ძალაში, სულ მცირე, 12 ივნისამდე დარჩება, ვიდრე სასამართლო დამატებით სამართლებრივ არგუმენტებს განიხილავს.

რა არის „ანტი-იარაღად გამოყენების“ ფონდი?

იუსტიციის დეპარტამენტმა აღნიშნული ფონდი გასულ კვირას დააანონსა. ინიციატივა ტრამპის მიერ შემოსავლების სამსახურის (IRS) წინააღმდეგ შეტანილი სარჩელის ფარგლებში მიღწეული შეთანხმების ნაწილია. ფონდის მიზანი იმ პირებისთვის ფინანსური კომპენსაციის გადახდა იყო, რომლებიც, ადმინისტრაციის მტკიცებით, სამთავრობო უწყებების მხრიდან „პოლიტიკური დევნისა“ და „იარაღად გამოყენების“ მსხვერპლნი გახდნენ.

გეგმის მიხედვით, 1.776 მილიარდი დოლარი ხუთწევრიანი კომისიის ზედამხედველობით უნდა გადანაწილებულიყო. თუმცა, ინიციატივამ მწვავე კრიტიკა გამოიწვია როგორც დემოკრატების, ისე თავად რესპუბლიკური პარტიის ზოგიერთი წევრის მხრიდან. კრიტიკოსები მას „საკუთარი პოლიტიკური მოკავშირეების დასაჯილდოებლად შექმნილ ფარულ სალაროს“ უწოდებენ.

სასამართლო დავა და არგუმენტები

სარჩელი ორგანიზაცია Democracy Forward-მა შეიტანა. მათი განცხადებით, ფონდი პოლიტიკური ჯილდოების სისტემას წარმოადგენს და მისი დაფინანსება საჯარო სახსრებით დაუშვებელია. ორგანიზაციის ხელმძღვანელი სკაი პერიმანი სასამართლოს გადაწყვეტილებას „კანონის უზენაესობის გამარჯვებად“ აფასებს.

„არცერთ ადმინისტრაციას არ გააჩნია უფლებამოსილება, საჯარო ფული პოლიტიკური ჯილდოების პროგრამის მეშვეობით დახარჯოს,“ — აცხადებენ მოსარჩელეები.

თავის მხრივ, იუსტიციის დეპარტამენტი აცხადებს, რომ ფონდის კანონიერებაში დარწმუნებულია. დეპარტამენტის პრესსპიკერის თქმით, ისინი არ დაუშვებენ, რომ მოსამართლეების პოლიტიკურმა შეხედულებებმა „კომპენსაციის გაცემის პროცესი შეაფერხოს“.

რა საფრთხეს ხედავენ ოპონენტები?

საზოგადოებაში არსებობს შიში, რომ ფონდიდან თანხები შესაძლოა მათაც მიიღონ, ვინც 2021 წლის 6 იანვარს აშშ-ს კაპიტოლიუმზე თავდასხმაში მონაწილეობდა. მოსამართლე ბრინკემას თქმით, დროებითი აკრძალვა აუცილებელია, რათა თავიდან იქნას აცილებული სახსრების „შეუქცევადი გაცემა“ მანამ, სანამ საქმის არსებითი განხილვა არ დასრულდება.

ამჟამად იუსტიციის დეპარტამენტს ჯერ არ დაუსახელებია კომისიის ხუთი წევრი, რომლებიც თანხების განაწილებაზე იქნებოდნენ პასუხისმგებელნი. მოსარჩელე ჯგუფი, რომელშიც ყოფილი პროკურორები და აქტივისტები შედიან, ყურადღებით აკვირდება პროცესებს, რათა თავიდან აიცილონ თანხების უკანონო გადარიცხვა.