კრემლის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ერთობლივი განცხადების თანახმად, ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის (EAEU) წევრი ოთხი ქვეყნის ლიდერები სომხეთს ევროპულ ინტეგრაციასა და არსებულ გაერთიანებაში დარჩენას შორის არჩევანის გაკეთებას სთხოვენ. რუსეთის, ბელარუსის, ყაზახეთისა და ყირგიზეთის პრეზიდენტები მიიჩნევენ, რომ ერევანმა საკითხი საყოველთაო რეფერენდუმის გზით უნდა გადაწყვიტოს.

საფრთხე ეკონომიკურ უსაფრთხოებაზე

განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ სომხეთის მზადება ევროკავშირში გასაწევრიანებლად ევრაზიული კავშირის წევრი ქვეყნების ეკონომიკურ უსაფრთხოებას მნიშვნელოვან რისკებს უქმნის. ამ მოტივით, ლიდერებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ 2026 წლის დეკემბერში დაგეგმილ უმაღლესი საბჭოს სხდომაზე წევრმა სახელმწიფოებმა ანგარიში წარმოადგინონ.

ანგარიში უნდა შეეხებოდეს იმ შედეგებს, რაც შეიძლება მოჰყვეს სომხეთის მიმართ ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის შესახებ ხელშეკრულების მოქმედების შეჩერებას. ფაქტობრივად, კავშირი ერევანს პირდაპირი არჩევანის გაკეთებას აიძულებს.

სომხეთის ორმაგი კურსი

სომხეთის პარლამენტმა ჯერ კიდევ 2025 წლის 26 მარტს მიიღო კანონი, რომელიც ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესის დაწყებას ითვალისწინებს. მიუხედავად ამისა, პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი არაერთხელ აცხადებდა, რომ ერევანი ევრაზიული კავშირის დატოვებას არ გეგმავს და ცდილობს ორივე მიმართულებით თანამშრომლობა შეინარჩუნოს.

თუმცა, ვლადიმირ პუტინის პოზიცია მკაცრია. რუსეთის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ ევროკავშირთან ინტეგრაცია ავტომატურად გამოიწვევს სომხეთის მიერ ევრაზიულ კავშირში არსებული პრეფერენციებისა და შეღავათების დაკარგვას.

პოლიტიკური დაძაბულობა

ასტანაში გამართულ ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის ბოლო სამიტს სომხეთის პრემიერი არ დაესწრო. ოფიციალურ მიზეზად საპარლამენტო არჩევნებისთვის მზადება დასახელდა, თუმცა ერევანი სამიტზე ვიცე-პრემიერმა მჰერ გრიგორიანმა წარადგინა. სწორედ მას გადასცეს ოთხი ქვეყნის ლიდერებმა ზემოხსენებული მოთხოვნა.