გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტერეში ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენებს „ღრმა შეშფოთებით“ აკვირდება. რეგიონში სამხედრო ესკალაცია მას შემდეგ გამწვავდა, რაც აშშ-სა და ირანს შორის აპრილში მიღწეული დროებითი ზავი ფაქტობრივად ჩაიშალა.

გაეროს პრესსამსახურის 11 ივნისის განცხადებით, გუტერეში მხარეებს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების სრულფასოვანი შესრულებისკენ მოუწოდებს. გენერალური მდივანი აფრთხილებს საერთაშორისო თანამეგობრობას, რომ კონფლიქტის სრული მასშტაბით განახლებას შეიძლება არაპროგნოზირებადი და დამანგრეველი შედეგები მოჰყვეს როგორც რეგიონისთვის, ისე მსოფლიოსთვის.

ვითარება უკიდურესად დაიძაბა 9 ივნისს, როდესაც ჰორმუზის სრუტის მიმდებარედ ამერიკული სამხედრო ვერტმფრენი „აპაჩი“ ჩამოაგდეს. ვაშინგტონმა პასუხისმგებლობა ირანს დააკისრა და საპასუხოდ ირანული სამხედრო ობიექტები დაბომბა. საპასუხო ნაბიჯი თეირანმა მეორე დღესვე გადადგა და იერიშები მიიტანა იორდანიაში, ქუვეითსა და ბაჰრეინში განლაგებულ სამხედრო ობიექტებზე.

მიმდინარე დაპირისპირება 2026 წლის თებერვალში დაწყებული ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციის გაგრძელებაა. აშშ-მა და ისრაელმა ირანის წინააღმდეგ მოქმედებები ირანის ბირთვული პროგრამის საფრთხის მოტივით დაიწყეს. თეირანი, თავის მხრივ, ბრალდებებს უარყოფს და აცხადებს, რომ მათი ატომური პროექტი მხოლოდ სამოქალაქო დანიშნულებისაა.

კონფლიქტის დინამიკა მრავალმხრივია. ირანი ცეცხლის შეწყვეტის პირობად ლიბანში ისრაელის სამხედრო ოპერაციის შეწყვეტას ასახელებს. თუმცა, მოლაპარაკებები ჩიხშია შესული, რადგან „ჰეზბოლა“ უარს ამბობს ლიბანის მთავრობის მიერ ისრაელთან შეთავაზებულ დიალოგზე და აგრესიულ კამპანიას განაგრძობს.

ამ დროისთვის ჰორმუზის სრუტე, რომელიც ენერგორესურსების ტრანსპორტირებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, ჩაკეტილია. აშშ-მა ირანის პორტების ბლოკირება განახორციელა, რაც მსოფლიო ბაზრებზე არსებულ დაძაბულობას კიდევ უფრო ზრდის.