530 მილი თმის შეჭრისთვის: როგორ გახდა ერთი სალონი აუტიზმის მქონე ბავშვების იმედად

ბრიტანეთში მშობლები შვილებისთვის თმის შეჭრის უსაფრთხო გარემოს საპოვნელად ასობით კილომეტრს გადიან.

გიორგი წერეთელი

17 ივნისი, 2026 · 23:212 წუთის წასაკითხი

ბავშვი მშვიდ გარემოში თმის შეჭრის პროცესში — ფოტო: BBC Health

გააზიარე

რა ვიცით ჯერჯერობით

Blade Inclusive Salon სპეციალიზებულია აუტიზმის მქონე და ნეიროგანსხვავებული კლიენტების მომსახურებაზე.
სალონს აქვს სპეციალური სენსორული ოთახი, რომელიც გამორიცხავს ხმაურს და ზედმეტ სტიმულაციას.
მშობლები მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მათ შორის აბერდინიდან, ასობით მილით დაშორებული ქალაქებიდან ჩადიან.
სალონის მფლობელი კაროლინ პარნისი მიზნად ისახავს მსგავსი სერვისების პოპულარიზაციას და სხვა პარიკმახერების გადამზადებას.

რატომ უნდა იმოგზაუროთ 530 მილი მხოლოდ თმის შეჭრისთვის? ალ და რამონა ნიკოლაუსთვის პასუხი მარტივია: ისინი ამას თავიანთი შვილისთვის აკეთებენ. შვიდწლიანი ალექსი აუტისტია და თმის შეჭრის პროცესს პანიკურად უფრთხოდა.

ყოველ ჯერზე, როდესაც მას თმის შეჭრა სჭირდებოდა, ბავშვი კანკალს იწყებდა და ხმაურიან გარემოს ერიდებოდა. მშობლებმა გამოსავალი ლოუსტოფტში, საფოლკის საგრაფოში მდებარე Blade Inclusive Salon-ში იპოვეს, რომელიც ნეიროგანსხვავებული საჭიროებების მქონე პირებისთვისაა შექმნილი.

John Fairhall/BBC A head and shoulders image of a woman wearing a black top with the words Blade Inclusive Salon on it. She is looking into the camera. — John Fairhall/BBC

მიუხედავად იმისა, რომ ოჯახი 2022 წელს ნორფოლკიდან აბერდინში გადავიდა, ისინი მაინც გადიან 530-მილიან მანძილს წელიწადში ოთხჯერ, რათა ალექსმა მშვიდ გარემოში მოიწესრიგოს თმა. ალ ნიკოლაუს თქმით, ეს სალონი მათთვის აღმოჩენაა, რადგან აქ ალექსი თავს სრულიად მშვიდად გრძნობს.

Supplied A close-up head and shoulders image of a young boy. He is smiling and looking into the camera. — Supplied

Supplied A young boy playing with a sensory board. — Supplied

Supplied A selfie of a man wearing a navy jumper and glasses. He is standing outside, seemingly in front of a red car. — Supplied

სალონის მფლობელმა, კაროლინ პარნისმა, დაახლოებით შვიდი წლის წინ სპეციალური სენსორული სტუდია შექმნა. სივრცე აღჭურვილია სათამაშოებით, წიგნებითა და კედლის პროექციებით, რაც ბავშვებს ყურადღების გადატანასა და მოდუნებაში ეხმარება.

Supplied A photo taken from behind of a young boy sitting in a white chair while a woman cuts his hair. — Supplied

კაროლინის თქმით, საქმე მხოლოდ თმის შეჭრაში არ არის. მთავარია ნდობის მოპოვება და იმ ბარიერების დაშლა, რაც ბავშვებს წინა ტრავმული გამოცდილების გამო აქვთ. ის ხშირად იწყებს მაკრატლით და თანდათან, ბავშვის განწყობის მიხედვით, აგრძელებს პროცესს.

Supplied A woman wearing a grey hooded top over a black T-shirt. Next to her is a young boy wearing a blue T-shirt. He is looking upwards while the woman is smiling and looking into the camera. — Supplied

მსგავსი გამოცდილება აქვს გარი ნიუმენსაც, რომლის 14 წლის შვილი, ოლივერი, ასევე აუტისტია. გარი 210-მილიან გზას გადის, რათა შვილი ამ სალონში მიიყვანოს. მისი თქმით, ადრე ოლივერი თმის შეჭრაზე უარს ამბობდა და აგრესიას ავლენდა, ახლა კი თავად ითხოვს ვიზიტს.

სხვა მშობლები, მაგალითად ჰეილი ინგრემი, ამბობენ, რომ მათმა შვილმა ნოემ კაროლინთან ურთიერთობა ისე დაამყარა, რომ „ავიწყდება კიდეც, რომ თმას სჭრიან“. ადრე ნოეს სალონში ყოფნა არ შეეძლო, დღეს კი უკვე დიდ დარბაზშიც მშვიდად ზის.

Supplied A woman with a tattoo on her right arm, who is wearing glasses, cutting a young boy's hair. — Supplied

დიდ ბრიტანეთში 700 000-ზე მეტი აუტისტი ზრდასრული და ბავშვი ცხოვრობს. ეროვნული აუტიზმის საზოგადოების თანახმად, ბევრისთვის სენსორული გადატვირთვა თმის შეჭრას აუტანელს ხდის.

კაროლინ პარნისი, რომელმაც საკუთარი გამოცდილებიდან გამომდინარე კარგად გაიგო მსგავსი ოჯახების საჭიროებები, ახლა უკვე სხვა სალონებსაც მოუწოდებს ნეიროგანსხვავებული ადამიანებისთვის ადაპტირებული გარემო შექმნან. ის გეგმავს ბარბერების აკადემიის გახსნას, რათა ცნობიერების ამაღლებას ხელი შეუწყოს.

Vikki Irwin/BBC A sensory room featuring chairs, an Ipad, a mirror and toys. — 2 ფოტო — დააჭირე გასადიდებლად

Vikki Irwin/BBC Three toy dinosaurs perched on the top of a white cabinet. On the right of the image is a colourful counting chart. — 2 ფოტო — დააჭირე გასადიდებლად

რატომ აქვს ამას მნიშვნელობა

საქართველოში სერვისების ადაპტაცია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებისთვის კვლავ გამოწვევად რჩება. ეს ამბავი აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება მცირე ცვლილებებმა სალონურ გარემოში რადიკალურად შეცვალოს ოჯახების ცხოვრების ხარისხი და შეამციროს ის ყოველდღიური სტრესი, რომელსაც აუტიზმის მქონე ბავშვები და მათი მშობლები განიცდიან.

ხშირად დასმული კითხვები

რადგან ჩვეულებრივი სალონები ხმაურიანია, რაც აუტიზმის მქონე ბავშვებში პანიკას იწვევს, ხოლო ეს სალონი მათთვის უსაფრთხო და მშვიდ გარემოს ქმნის.
ეს არის სალონის ნაწილი, რომელიც აღჭურვილია სათამაშოებით, დამამშვიდებელი ფერებითა და პროექციებით, რათა ბავშვმა თავი კომფორტულად იგრძნოს.
არა, კაროლინ პარნისმა გახსნა დამატებითი სივრცე, ე.წ. Eden Room, ნებისმიერი ასაკის შფოთვის მქონე კლიენტისთვის.