დიდი ბრიტანეთის ეროვნულმა სკრინინგის კომიტეტმა პროსტატის კიბოსთან დაკავშირებით საბოლოო რეკომენდაციები გამოაქვეყნა. ექსპერტების დასკვნით, მასობრივი სკრინინგი რეკომენდებული არ არის. შემოწმება მხოლოდ იმ რამდენიმე ათას მამაკაცს შეეხება, რომლებსაც აქვთ გენეტიკური მუტაცია (BRCA2) და ოჯახური ანამნეზი.

რატომ უარყვეს მასობრივი სკრინინგი?

ექსპერტთა ჯგუფი განმარტავს, რომ დიაგნოსტიკის სარგებელი ხშირად ჩრდილავს იმ ზიანს, რომელიც შეიძლება პაციენტმა მიიღოს. პროსტატის კიბოს სკრინინგი ტარდება PSA (პროსტატის სპეციფიკური ანტიგენი) სისხლის ტესტით, რასაც შესაძლოა მოჰყვეს MRI კვლევა და შემდგომი ინვაზიური ჩარევები.

კვლევების თანახმად, 50 წელს გადაცილებულ ყოველ 1000 მამაკაცზე, ვისაც სკრინინგი უტარდება, 15 წლის განმავლობაში ორი სიცოცხლის გადარჩენაა შესაძლებელი. თუმცა, ამავდროულად, 20 მამაკაცს დაუდგინდება ისეთი სიმსივნე, რომელიც მათ სიცოცხლეს არასდროს შეუქმნიდა საფრთხეს.

არასაჭირო მკურნალობის რისკები

პრობლემა იმაშია, რომ მედიცინას ჯერ კიდევ უჭირს ზუსტად იმის დადგენა, რომელი სიმსივნე საჭიროებს სასწრაფო მკურნალობას და რომელი — არა. შედეგად, ბევრი პაციენტი გადის არასაჭირო თერაპიას, რაც იწვევს გართულებებს: შარდის შეუკავებლობასა და ერექციულ დისფუნქციას.

„მას შემდეგ, რაც პროსტატის კიბო აღმოჩენილია, ჩვენ ჯერ კიდევ არ შეგვიძლია საიმედოდ ვთქვათ, რომელი სიმსივნე საჭიროებს მკურნალობას და რომელი — არა“, — აცხადებს კომიტეტის თავმჯდომარე, პროფესორი სერ მაიკ რიჩარდსი.

ვის შეეხება ახალი წესი?

ახალი რეკომენდაციები ფოკუსირებულია მხოლოდ მაღალი რისკის ჯგუფებზე. კერძოდ, იმ მამაკაცებზე, რომლებსაც აქვთ BRCA2 გენის ვარიანტი და ოჯახში კიბოს (მკერდის, საკვერცხის, პანკრეასის ან პროსტატის) ისტორია. მათთვის 45-დან 61 წლამდე პერიოდში ორ წელიწადში ერთხელ PSA ტესტის ჩატარებაა დაგეგმილი.

კომიტეტი აცხადებს, რომ მონაცემებს მუდმივად გადახედავენ. სამომავლოდ შესაძლოა სკრინინგის პროგრამა გაფართოვდეს, თუკი გამოჩნდება ახალი, უფრო ზუსტი ტესტები ან ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტები, რომლებიც უკეთ გაარჩევენ სიცოცხლისთვის საშიშ სიმსივნეებს.

ამჟამად მიმდინარეობს „Transform“-ის კვლევა, რომელმაც პასუხი უნდა გასცეს კითხვას, საჭიროებენ თუ არა შავკანიანი მამაკაცები სპეციალურ სკრინინგს, რადგან მათში პროსტატის კიბოს განვითარების რისკი უფრო მაღალია.