მსოფლიო მასშტაბით ქვეყნების მზარდი რაოდენობა სოციალურ ქსელებში ბავშვებისა და მოზარდების წვდომის შეზღუდვას იწყებს. ავსტრალიამ, რომელმაც 2025 წლის დეკემბერში 16 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის სოციალური პლატფორმების გამოყენება ოფიციალურად აკრძალა, გლობალური პრეცედენტი შექმნა.

ამ გადაწყვეტილების მიზანია მოზარდების დაცვა კიბერბულინგის, დამოკიდებულების, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებისა და პოტენციური საფრთხეებისგან, რომლებსაც ინტერნეტსივრცე შეიცავს.

როგორ მუშაობს შეზღუდვები?

ავსტრალიის კანონმდებლობა ავალდებულებს პლატფორმებს, როგორიცაა Facebook, Instagram, TikTok, X და YouTube, მიიღონ ზომები არასრულწლოვნების დასაბლოკად. კომპანიებს, რომლებიც წესებს დაარღვევენ, შესაძლოა 49.5 მილიონი ავსტრალიური დოლარის (დაახლოებით 34.4 მლნ აშშ დოლარი) ოდენობის ჯარიმა დაეკისროთ.

მთავრობის მოთხოვნით, პლატფორმებმა უნდა გამოიყენონ ასაკის ვერიფიკაციის მრავალმხრივი მეთოდები და არ დაეყრდნონ მხოლოდ მომხმარებლის მიერ მითითებულ ასაკს.

ქვეყნები, სადაც საკანონმდებლო ცვლილებები მიმდინარეობს

მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილში მიღებული ან განხილვის პროცესში მყოფი ზომები განსხვავებულია:

  • ევროპა: ავსტრია 14 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის აკრძალვას გეგმავს; დანია 15 წლამდე ასაკის მომხმარებლების შეზღუდვას მიმდინარე წლის შუა პერიოდისთვის გეგმავს; საფრანგეთში კანონპროექტი სენატის განხილვის მოლოდინშია; პოლონეთი და სლოვენია 15 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის შეზღუდვებზე მუშაობენ.
  • აზია: ინდონეზიამ 16 წლამდე ასაკის პირებისთვის პოპულარულ პლატფორმებზე წვდომა შეზღუდა; მალაიზია მიმდინარე წელს გეგმავს კანონის ამოქმედებას; თურქეთის პარლამენტმა შესაბამისი კანონპროექტი უკვე მიიღო.
  • კანადა: ივნისში წარდგენილი ციფრული უსაფრთხოების კანონი 16 წლამდე მოზარდებს კრძალავს სოციალურ ქსელებში, თუმცა პლატფორმებს აძლევს შესაძლებლობას, თავი აარიდონ აკრძალვას, თუ დაამტკიცებენ, რომ უსაფრთხოების საკმარისი პოლიტიკა აქვთ.

კრიტიკა და გამოწვევები

ინიციატივას არაერთი მოწინააღმდეგე ჰყავს. ორგანიზაცია Amnesty Tech-ის მსგავსი ჯგუფები აცხადებენ, რომ მსგავსი აკრძალვები არაეფექტურია და არ ითვალისწინებს ახალი თაობის ციფრულ რეალობას. ასევე, არსებობს სერიოზული შეშფოთება კონფიდენციალურობასთან დაკავშირებით, რადგან ასაკის ვერიფიკაციის მკაცრი სისტემები ხშირად მომხმარებელთა პერსონალური მონაცემების ზედმეტ შეგროვებას მოითხოვს.