ნიუ-იორკის ცათამბჯენებს შორის მზის ჩასვლის მომენტი, როდესაც მზის დისკო პირდაპირ ქუჩის ღერძზე თავსდება, მსოფლიოში ცნობილია როგორც „მანჰეტენჰენჯი“. ეს მოვლენა წელიწადში მხოლოდ ორჯერ ხდება და ყოველ ჯერზე ათასობით ადამიანს იზიდავს. ვიქტორია რიტვომ გადაწყვიტა, ამ ფენომენის მიღმა არსებული ასტრონომიული მათემატიკა შეესწავლა და შეექმნა ინსტრუმენტი, რომელიც ამას ნებისმიერ გეოგრაფიულ წერტილში შეძლებს.

ტექნოლოგიური გამოწვევები: რატომ არ არის დედამიწა ბრტყელი?

პროექტის, სახელად Hengefinder-ის ფარგლებში, ავტორს რამდენიმე რთული მათემატიკური ამოცანის გადაჭრა მოუწია. პირველი გამოწვევა ქუჩის მიმართულების (bearing) გამოთვლა იყო. როგორც აღმოჩნდა, ორი წერტილის კოორდინატებით კუთხის მიღება არ არის ისეთი მარტივი, როგორც ეს ერთი შეხედვით ჩანს.

„თუ დედამიწას ბრტყელ ზედაპირად წარმოვიდგენთ, გამოთვლები მცდარი იქნება“, — აღნიშნავს ავტორი. გრძედის ხაზები პოლუსებისკენ ვიწროვდება, რაც ნიშნავს, რომ გრძედისა და განედის ერთეულები ერთმანეთს არ ემთხვევა. პრობლემის გადასაჭრელად, მან გამოიყენა კოსინუსის ფუნქცია განედზე, რათა გრძედი განედთან თავსებად ერთეულებში მოეყვანა.

მზის ჩასვლის ზუსტი მომენტი

მეორე გამოწვევა მზის ჩასვლის ზუსტი დროის განსაზღვრა იყო. არსებული ბიბლიოთეკები, როგორიცაა Astral, მზის სრულად ჰორიზონტს მიღმა გადასვლის დროს ითვლიან. თუმცა, „ჰენჯის“ ეფექტისთვის საჭიროა მომენტი, როდესაც მზე ჰორიზონტის ზუსტად თავზეა.

  • ავტორმა გამოიყენა ორობითი ძიების (binary search) ალგორითმი.
  • მან განსაზღვრა სამიზნე სიმაღლე, სადაც მზის დისკო ჰორიზონტს ეხება.
  • ალგორითმი ეძებს ბოლო წუთს, როდესაც მზე ჯერ კიდევ ამ ნიშნულის ზემოთაა.

ეს მიდგომა ბევრად უფრო ეფექტური აღმოჩნდა, ვიდრე ყოველწუთიერი API ზარების განხორციელება. შედეგად, სისტემა ახერხებს ზუსტად განსაზღვროს, თუ რომელ დღეს დაემთხვევა მზის ჰორიზონტალური მდებარეობა კონკრეტული ქუჩის ორიენტაციას.

დასკვნა

Hengefinder არ არის მხოლოდ ასტრონომიული კალკულატორი. ეს არის მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება კომპლექსური ფიზიკური და მათემატიკური პრობლემების დაშლა უფრო მცირე, მართვად ნაწილებად. ავტორი აცხადებს, რომ პროექტის მიზანი იყო არა იდეალური ასტრონომიული მოდელის შექმნა, არამედ ისეთი ხელსაწყოს აწყობა, რომელიც საიმედოდ იპოვის ჰენჯის ეფექტს ნებისმიერი ქალაქისთვის.