აშშ-ის ფედერალურმა ენერგეტიკულმა კომისიამ (FERC) მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის (AI) მონაცემთა ცენტრებს ელექტროგადამცემ ქსელთან მიერთებას გაუადვილებს. ეს ნაბიჯი ემსახურება სექტორში არსებული ენერგეტიკული დეფიციტის აღმოფხვრას და ტექნოლოგიურ რბოლაში ჩინეთთან კონკურენტუნარიანობის შენარჩუნებას.

რატომ გახდა ცვლილება საჭირო?

ხელოვნური ინტელექტის განვითარებამ მონაცემთა ცენტრების ენერგომოხმარება კრიტიკულ ზღვარამდე გაზარდა. ამჟამად აშშ-ში 4 000-ზე მეტი ასეთი ცენტრი ოპერირებს, კიდევ 3 000-ის მშენებლობა კი დაგეგმილია. ზოგიერთი მათგანი იმდენ ენერგიას მოიხმარს, რამდენსაც მთლიანი ქალაქი.

კომისიის გადაწყვეტილებით, AI-ის მონაცემთა ცენტრები და სხვა დიდი მომხმარებლები ქსელთან „დროულად და ორგანიზებულად“ მიერთებას შეძლებენ. ამ ინიციატივას მხარი დაუჭირა ენერგეტიკის მდივანმა კრის რაიტმა, რომელიც მიიჩნევს, რომ ქვეყანას სჭირდება ინფრასტრუქტურის სწრაფი ადაპტაცია.

ვინ აფინანსებს ინფრასტრუქტურას?

კომისიის თავმჯდომარის, ლორა სვეტის განცხადებით, ახალი წესები ითვალისწინებს მომხმარებელთა დაცვას. მონაცემთა ცენტრები სრულად დაფარავენ ქსელის გაფართოებასთან დაკავშირებულ ყველა ხარჯს. ტექნოლოგიურმა გიგანტებმა, მათ შორის Google-მა, Microsoft-მა, Meta-მ და OpenAI-მ, უკვე აიღეს ვალდებულება, ააშენონ ან შეიძინონ ენერგიის ახალი წყაროები.

„ჩვენი მისიაა, უზრუნველვყოთ ტარიფების გონივრულობა და გარანტია იმისა, რომ ამერიკელები სამართლიან წილს იხდიან,“ – განაცხადა სვეტმა.

არსებული გამოწვევები

მიუხედავად სამთავრობო მხარდაჭერისა, დარგში სერიოზული შეფერხებებია. J.P. Morgan-ის ანგარიშის თანახმად, 2027 წლისთვის დაგეგმილი სიმძლავრეების 60%-ზე მეტის მშენებლობა ჯერ არ დაწყებულა. მთავარი პრობლემები დაკავშირებულია ნებართვების გაცემასთან, აღჭურვილობის (ტრანსფორმატორები, ტურბინები) დეფიციტსა და კვალიფიციური მუშახელის ნაკლებობასთან.

ამავდროულად, იზრდება საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა. ადგილობრივი თემები აპროტესტებენ მონაცემთა ცენტრების მშენებლობას გარემოს დაბინძურების, წყლის რესურსების ჭარბი მოხმარებისა და ელექტროენერგიის ფასების ზრდის შიშის გამო. ზოგიერთ რეგიონში მონაცემთა ცენტრები უკვე მოხმარების 25%-ს შეადგენს, 2030 წლისთვის კი ეს მაჩვენებელი შესაძლოა 40%-ს ასცდეს.