მეცნიერებმა ტექნოლოგიურ სფეროში ისტორიული შედეგი დააფიქსირეს. 30 წლის განმავლობაში არსებული ე.წ. „რობესონის ზღვარი“ (Robeson Limit), რომელიც ნახშირბადის დაჭერის მემბრანების ეფექტურობას ზღუდავდა, ოფიციალურად დაძლეულია.

რა არის რობესონის ზღვარი?

1991 წელს ლოიდ რობესონის მიერ დადგენილი ეს ზღვარი წარმოადგენდა კომპრომისს მემბრანების გამტარიანობასა და სელექციურობას შორის. მარტივად რომ ვთქვათ, მეცნიერები ვერ ახერხებდნენ ისეთი მასალის შექმნას, რომელიც ერთდროულად იქნებოდა ძალიან სწრაფი აირების გატარებაში და ამავდროულად, ზუსტი სასურველი მოლეკულების გამოყოფაში.

ეს ბარიერი ათწლეულების განმავლობაში აფერხებდა ნახშირბადის დაჭერის (Carbon Capture) ტექნოლოგიების ფართომასშტაბიან დანერგვას. მემბრანები, რომლებიც ემისიების გასუფთავებას უნდა უზრუნველყოფდნენ, ან ძალიან ნელი იყო, ან არასაკმარისად ეფექტური.

ტექნოლოგიური გარღვევა

ახალი კვლევის ფარგლებში, მკვლევართა ჯგუფმა შეძლო მასალების მოლეკულური სტრუქტურის ისეთი მანიპულაცია, რომელმაც რობესონის ზღვარი გადალახა. ეს ნიშნავს, რომ ახალი თაობის მემბრანები ატმოსფეროდან ან სამრეწველო გამონაბოლქვიდან ნახშირბადის დაჭერას გაცილებით უფრო მაღალი სიჩქარითა და სიზუსტით შეძლებენ.

აღნიშნული მიღწევა ეყრდნობა მოწინავე მასალათმცოდნეობას, რამაც შესაძლებელი გახადა მემბრანის ფორების ზომისა და ქიმიური თვისებების ოპტიმიზაცია. შედეგად, მიღებულია მასალა, რომელიც არღვევს წლების განმავლობაში დამკვიდრებულ ფიზიკურ შეზღუდვებს.

რას ნიშნავს ეს პრაქტიკაში?

  • ენერგოეფექტურობა: ნახშირბადის დაჭერა ნაკლებ ენერგიას მოითხოვს.
  • მასშტაბურობა: ტექნოლოგიის ინდუსტრიულ ობიექტებზე ინტეგრაცია გამარტივდება.
  • ეკონომიკური სარგებელი: ემისიების შემცირების დანახარჯები მნიშვნელოვნად დაიწევს.

ეს აღმოჩენა კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ ბრძოლაში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ტექნოლოგიურ წინსვლად ითვლება. მეცნიერები აცხადებენ, რომ ეს კარი ახალ ეპოქას უხსნის ნახშირბადის ნეიტრალიტეტისკენ სწრაფვას.