აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა დაადასტურა ინფორმაცია, რომლის თანახმად, მტრულად განწყობილი აქტორები ამერიკელ სამხედროებს პირდაპირ საბრძოლო მოქმედებების ზონებში უთვალთვალებენ. თვალთვალის მთავარ ინსტრუმენტად კი არა სამხედრო ტექნოლოგიები, არამედ კომერციული გეოლოკაციური მონაცემები იქცა.

სენატორ რონ უაიდენის მიერ გავრცელებული დოკუმენტის მიხედვით, აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (USCENTCOM) არაერთხელ მიიღო შეტყობინება იმის შესახებ, რომ მოწინააღმდეგე მხარეები ღია ბაზარზე შეძენილ ინფორმაციას სამხედროების ადგილმდებარეობის დასადგენად იყენებენ.

როგორ მუშაობს „მონაცემთა შპიონაჟი“?

ციფრული თვალთვალის მექანიზმი საკმაოდ მარტივია. სმარტფონებსა და კომპიუტერებში არსებული აპლიკაციები მუდმივად აგროვებენ მომხმარებლის ადგილმდებარეობის შესახებ მონაცემებს. ეს ინფორმაცია რეკლამის განმთავსებლებისთვისაა განკუთვნილი, თუმცა რეალურად ის მონაცემთა ბროკერების ხელში ხვდება.

ბროკერები აღნიშნულ მონაცემებს ღია ბაზარზე ყიდიან. შედეგად, ნებისმიერ მსურველს, მათ შორის მტრულად განწყობილ სახელმწიფოებსა თუ დაჯგუფებებს, შეუძლიათ შეიძინონ კონკრეტული პირების გადაადგილების ისტორია. ეს პროცესი არ საჭიროებს ჰაკერულ შეტევებს ან სპეციალურ ნებართვებს — ყველაფერი კანონიერი გზით, სარეკლამო ეკოსისტემის გავლით ხდება.

ეროვნული უსაფრთხოების ახალი გამოწვევა

სენატორი რონ უაიდენი აცხადებს, რომ სარეკლამო ტექნოლოგიების ინდუსტრია (AdTech) დღეს ეროვნული უსაფრთხოების პირდაპირ საფრთხედ უნდა განიხილებოდეს. მისი თქმით, მონაცემთა თავისუფალი მიმოქცევა და მათი შეძენის სიმარტივე დაუცველს ხდის არა მხოლოდ რიგით მოქალაქეებს, არამედ უმაღლესი რანგის სამხედრო პირებსაც.

აღსანიშნავია, რომ აშშ-ის ხელისუფლება თავადაც იყენებდა მონაცემთა ყიდვის პრაქტიკას სასამართლო ორდერის გარეშე. თუმცა, ამჟამად FBI მომხმარებლებს აქტიურად მოუწოდებს, გამოიყენონ რეკლამის დამბლოკავი პროგრამები (Ad blockers), რათა მაქსიმალურად შეამცირონ ის მონაცემები, რომლებსაც აპლიკაციები და ვებსაიტები აგროვებენ.

პენტაგონის წარმომადგენლებს მომხდართან დაკავშირებით დამატებითი დეტალები არ გაუჟღერებიათ. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ საფრთხე რეალურია და ის პირდაპირ აისახება სამხედრო პერსონალის უსაფრთხოებაზე.