ამერიკის შეერთებული შტატების ფედერალური პროკურორი და FBI-ის ყოფილი მთავარი იურისტი, ენდრიუ ვაისმანი, პოლიტიკური სიცრუის წინააღმდეგ მკაცრი საკანონმდებლო ზომების გატარებას მოითხოვს. ვაისმანი, რომელიც რობერტ მიულერის გუნდში 2016 წლის არჩევნებში რუსული ჩარევის საქმეს იძიებდა, მიიჩნევს, რომ დემოკრატიული ინსტიტუტების დასაცავად აუცილებელია საარჩევნო დეზინფორმაციის კრიმინალიზაცია.

თავის ახალ წიგნში — „მატყუარების სამეფო: როგორ შევაჩეროთ ტრამპის სიცრუე და გადავარჩინოთ ამერიკა“ — ვაისმანი „არჩევნებში სიმართლის აქტის“ მიღებას გვთავაზობს. მისი თქმით, არსებული კანონმდებლობა არასაკმარისია იმ მასშტაბური ზიანის შესაჩერებლად, რასაც პოლიტიკური ლიდერების მიერ გავრცელებული სიცრუე აყენებს დემოკრატიულ პროცესებს.

პრეცედენტი და სამართლებრივი მექანიზმები

ვაისმანი მაგალითად 2005 წლის „მოპარული სიმამაცის აქტს“ (Stolen Valor Act) იშველიებს, რომელიც სამხედრო ჯილდოების შესახებ სიცრუის გავრცელებას კრძალავს, თუ ეს ქმედება მატერიალური სარგებლის მიღებას ისახავს მიზნად. პროკურორის მოსაზრებით, მსგავსი პრინციპი საარჩევნო პროცესებზეც უნდა გავრცელდეს.

„თუ ჩვენ ამ ქაოსიდან თავის დაღწევა გვსურს, მაქსიმალურად შემოქმედებითი უნდა ვიყოთ. არსებობს ქვეყნები, სადაც არჩევნებს სიცრუისგან იცავენ. ჩვენ კი ძველ ნორმებს მივეჯაჭვეთ, რაც, როგორც ჩანს, საკმარისი არ აღმოჩნდა,“ — აცხადებს ვაისმანი პარიზიდან, სადაც ის ამჟამად ლექციებს კითხულობს.

პოლიტიკური დევნა და „შავი სიები“

ვაისმანი არ მალავს, რომ თავად გახდა დონალდ ტრამპის მხრიდან პოლიტიკური ზეწოლის მსხვერპლი. მისი თქმით, ტრამპის ადმინისტრაციის დროს გამოცემულმა აღმასრულებელმა ბრძანებებმა, რომლებიც მას და სხვა ოპონენტებს „შავ სიაში“ სვამდა, სერიოზული დამაზიანებელი ეფექტი მოახდინა.

„იურიდიული ფირმები და გამომცემლობები შიშის გამო მუშაობას წყვეტენ. ეს მაკარტიზმის ეპოქას ჰგავს, სადაც ადამიანები დუმილს ამჯობინებენ, რათა სამიზნეები არ გახდნენ,“ — აღნიშნავს ვაისმანი. მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლომ ტრამპის ბრძანებები ბათილად ცნო, დაზიანებული რეპუტაცია და მიყენებული ზიანი უკვე ფაქტად რჩება.

სასამართლო, როგორც სიმართლის ბოლო ციხესიმაგრე

მიუხედავად რთული პოლიტიკური ფონისა, ვაისმანი ოპტიმისტურად უყურებს სასამართლო სისტემის როლს. მისი თქმით, საოლქო სასამართლოები რჩება იმ იშვიათ ადგილად, სადაც „ფაქტებს მნიშვნელობა აქვს“. სწორედ სასამართლოში დამარცხდა ტრამპი 2020 წლის არჩევნების შედეგების გასაჩივრების მცდელობისას.

„როდესაც ტრამპი ან მისი მხარდამჭერები არჩევნებს უპირისპირდებიან, ეს სასამართლოში ხდება. იქ კი მათ არ შეუძლიათ უბრალოდ თქვან ის, რაც მოესურვებათ. სასამართლოში სიმართლე კვლავ მნიშვნელოვანია,“ — აჯამებს ყოფილი პროკურორი.