საუდის არაბეთის ტახტის მემკვიდრის, მუჰამედ ბინ სალმანის ამბიციური გეგმა, რომელიც ქვეყნის ნავთობზე დამოკიდებულებისგან გათავისუფლებას ისახავდა მიზნად, სერიოზულ გამოწვევებს აწყდება. „ვიზია 2030“-ის სახელით ცნობილი სტრატეგია, რომელიც ათი წლის წინ დაიწყო, ახლა მნიშვნელოვანი კორექტირების პროცესშია.

ფინანსური რეალობა და შეჩერებული პროექტები

მეგაპროექტები, რომლებიც თავდაპირველად ფანტასტიკურ იდეებად მოჩანდა, ფინანსური კრიზისის გამო რეალობას უახლოვდება. ნავთობის ფასების რყევებმა და საგარეო ინვესტიციების ნაკლებობამ საუდის არაბეთის სუვერენული ფონდის (PIF) შესაძლებლობები შეზღუდა.

ყველაზე თვალსაჩინო ცვლილება 500-მილიარდიანი პროექტის, „Neom“-ის გარშემო ხდება. კერძოდ:

  • The Line: 161 კილომეტრის სიგრძის რევოლუციური ქალაქის კონცეფცია მკვეთრად მცირდება და უფრო პრაგმატულ ფორმას იღებს.
  • Trojena: სამთო კურორტის პროექტი, რომელიც აზიის ზამთრის თამაშებს უნდა მასპინძლობდა, გადახედილია. ღონისძიება ყაზახეთში გადავიდა.
  • The Cube: 50-მილიარდიანი გიგანტური სტრუქტურა პროექტიდან საერთოდ ამოიღეს.

ინვესტორების ნდობა და პოლიტიკური რისკები

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ საუდის არაბეთის მმართველობაში არსებული „დიახ, ბატონო“-ს მენტალიტეტი ხშირად ხელს უშლის რეალისტური ეკონომიკური გათვლების კეთებას. კონსულტანტები და კომპანიები ხშირად ერიდებიან კრიტიკულ კითხვებს, რათა მომგებიანი კონტრაქტები არ დაკარგონ.

გარდა ამისა, პოლიტიკურმა მოვლენებმა, მათ შორის 2017 წლის „რიც-კარლტონის“ რეიდებმა და ჟურნალისტ ჯამალ ხაშოგის მკვლელობამ, ქვეყნის რეპუტაციაზე უარყოფითად იმოქმედა. ანალიტიკოსების თქმით, ეს ქმედებები აფრთხობს საერთაშორისო ინვესტორებს, რომლებიც ბიზნესის წარმოებისთვის სტაბილურობასა და პროგნოზირებადობას ეძებენ.

ისტორიული კონტექსტი

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც საუდის არაბეთი ეკონომიკის დივერსიფიკაციას ცდილობს. 2000-იან წლებში მეფე აბდალას მმართველობის პერიოდშიც იყო მცდელობები „ეკონომიკური ქალაქების“ შექმნისა, თუმცა შედეგები მოლოდინს ვერ გაუთანაბრდა. დღეს არსებული ვითარება აჩვენებს, რომ გლობალური ამბიციების შესრულება მხოლოდ ფინანსურ რესურსებზე მეტს მოითხოვს.