19 წლის ალიას (სახელი შეცვლილია) ერთადერთი მიზანი განათლების მიღებაა. შარშან მან დაიკოსთან ერთად კაბულისკენ ასობით კილომეტრი გაიარა, რათა თავი დაეღწია სოფლისთვის, სადაც მას იძულებით გათხოვება ელოდა. თალიბანის მიერ დაწესებული წესების მიხედვით, ქალებს შორ მანძილზე მამაკაცი ნათესავის თანხლების გარეშე გადაადგილება ეკრძალებათ, თუმცა ალიამ რისკი გაწია და დედაქალაქში ჩააღწია.

„ოჯახს მოვატყუე, რომ მეგობრების სანახავად მივდიოდი. სინამდვილეში კი, დაიკუნდიში დარჩენა ჩემთვის ადრეულ ქორწინებას ნიშნავდა“, — ამბობს ალია. კაბულში მან კერძო ინგლისური ენის კურსებზე ჩაეწერა. ეს არის ერთ-ერთი მწირი გზა, რითაც ავღანელ გოგონებს მინიმალური ცოდნის მიღება შეუძლიათ, რადგან თალიბანმა 12 წლის ზემოთ გოგონებისთვის სკოლები ხუთი წლის წინ დახურა.

განათლების ნაცვლად — ოჯახური ვალდებულებები

ავღანელი გოგონების უმრავლესობისთვის არჩევანი ფაქტობრივად აღარ არსებობს. გაეროს მონაცემებით, მოსახლეობის დიდი ნაწილი ძირითად საარსებო მინიმუმსაც ვერ აკმაყოფილებს, რის გამოც მშობლები ხშირად ერთადერთ გამოსავალს შვილების გათხოვებაში ხედავენ. შამა, რომელიც ექიმობაზე ოცნებობდა, 18 წლის ასაკში იძულებით გაათხოვეს.

„თალიბანი რომ არ მოსულიყო, სკოლას უკვე დავამთავრებდი. ახლა კი მხოლოდ შვილების მოვლით ვცხოვრობ და თავს შინაპატიმრობაში მყოფად ვგრძნობ“, — ყვება შამა.

მისი დედა, ქამილა, რომელიც ქვრივია და მძიმე შრომით ზრდიდა შვილებს, ამბობს, რომ შამას გათხოვება აუცილებლობა იყო. მას ეშინოდა, რომ მარტოხელა, ზრდასრული გოგონა თალიბანი მებრძოლების მხრიდან ზედმეტ ყურადღებას მიიპყრობდა და პრობლემებს შექმნიდა.

პასუხგაუცემელი კითხვები და გაურკვეველი მომავალი

თალიბანის წარმომადგენლები განათლების აკრძალვის შესახებ კითხვებს თავს არიდებენ. მათი განცხადებები დროთა განმავლობაში იცვლებოდა — უსაფრთხოების გარანტიებიდან დაწყებული, „ლიდერობის გადაწყვეტილების მოლოდინით“ დამთავრებული. ამჟამად ხელისუფლება საკითხის განხილვას განათლების სამინისტროს მიმართავს, რომელიც, თავის მხრივ, კომენტარს არ აკეთებს.

ამასობაში, გაერო აფრთხილებს, რომ თუ აკრძალვა 2030 წლამდე გაგრძელდება, ორ მილიონზე მეტი გოგონა განათლების გარეშე დარჩება. ალია კი, მიუხედავად ყველაფრისა, ნებდება. „თუ ოჯახი ძალით არ გამათხოვებს, ბოლო ამოსუნთქვამდე ვიბრძოლებ“, — ამბობს ის.