გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის (UNHCR) უახლესი ანგარიშის თანახმად, მსოფლიოში იძულებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობა 117.8 მილიონს შეადგენს. ეს ნიშნავს, რომ პლანეტაზე ყოველი 70-ე ადამიანი საკუთარ სახლს მოწყვეტილია.

საყურადღებოა, რომ ბოლო 10 წლის განმავლობაში ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც იძულებით გადაადგილებულთა საერთო მაჩვენებელმა იკლო. 2025 წელს ეს რიცხვი დაახლოებით 4 პროცენტით შემცირდა, რაც ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა (IDP) მასობრივ დაბრუნებას უკავშირდება.

მიუხედავად ამ პოზიტიური დინამიკისა, ვითარება კვლავ მძიმეა. 117.8 მილიონი ადამიანიდან 68.6 მილიონი საკუთარ ქვეყანაშივეა დევნილი, ხოლო 28.5 მილიონი ლტოლვილის სტატუსით სარგებლობს. დანარჩენ კატეგორიებს თავშესაფრის მაძიებლები და საერთაშორისო დაცვის საჭიროების მქონე პირები შეადგენენ.

საიდან მოდიან ლტოლვილები?

გლობალური კრიზისი არათანაბრად არის გადანაწილებული. ლტოლვილთა თითქმის 72 პროცენტი მხოლოდ შვიდი ქვეყნიდან მოდის: ვენესუელა (6.4 მლნ), პალესტინა (6 მლნ), უკრაინა (5.2 მლნ), სირია (4.9 მლნ), ავღანეთი (3.7 მლნ), სუდანი (2.8 მლნ) და სამხრეთ სუდანი (2.4 მლნ).

ვინ მასპინძლობს ყველაზე მეტ ლტოლვილს?

მსოფლიოს ლტოლვილთა ერთ მესამედზე მეტს მხოლოდ შვიდი სახელმწიფო იღებს. ყველაზე დიდი ტვირთი კოლუმბიას, გერმანიას, თურქეთს, უგანდას, ირანს, ჩადსა და პაკისტანს აწევთ. აღსანიშნავია, რომ ლტოლვილთა 65 პროცენტი თავიანთი წარმოშობის ქვეყნების მეზობელ სახელმწიფოებში რჩება.

ისტორიულ ჭრილში, 1951 წელს გაეროს მიერ მიღებული ლტოლვილთა კონვენციის დროს მსოფლიოში 2.1 მილიონი ლტოლვილი იყო. ეს რიცხვი განსაკუთრებით გაიზარდა 2000-იანი წლების კონფლიქტების, უკრაინაში ომის დაწყებისა და სუდანში მიმდინარე დაპირისპირებების შედეგად.

2025 წელს დაბრუნებულთა რეკორდული მაჩვენებელი, 14.7 მილიონი ადამიანი, იმედის მომცემია, თუმცა UNHCR აფრთხილებს საერთაშორისო თანამეგობრობას, რომ დაბრუნების პირობები ხშირად არასტაბილური და სახიფათოა.