ევროკავშირის სოფლის მეურნეობის მინისტრები ბრიუსელში საგანგებო შეხვედრას მართავენ. განხილვის მთავარი თემა სასუქის დეფიციტი და მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებაა, რაც ირანში მიმდინარე ომმა გამოიწვია.

ჰორმუზის სრუტე, რომელიც გლობალური საზღვაო ვაჭრობისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, მსოფლიო სასუქის იმპორტის დაახლოებით მესამედს ატარებს. ამ მარშრუტის დაბლოკვამ ენერგომატარებლებისა და სასუქის ფასების ზრდა გამოიწვია, რაც ევროპელ ფერმერებს დამატებით ფინანსურ ტვირთად დააწვა.

ევროკავშირის ანტიკრიზისული გეგმა

ევროკომისია ახალ „სასუქების სამოქმედო გეგმას“ წარადგენს. ის მიზნად ისახავს ფერმერების ფინანსურ დახმარებას და რუსეთსა და ბელარუსზე დამოკიდებულების შემცირებას. გეგმა ითვალისწინებს:

  • სასუქის სტრატეგიული მარაგების შექმნას;
  • ფერმერებისთვის გადაუდებელ ფინანსურ მხარდაჭერას;
  • იმპორტის დივერსიფიკაციას არამეგობრული ქვეყნების გარეთ;
  • სასუქის იმპორტზე საბაჟო გადასახადების დროებით შეჩერებას.

ექსპერტების შეფასებით, სასუქის ფასები ევროპაში 2024 წლის საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით უკვე 70%-ით არის გაზრდილი. პრობლემას ამძიმებს ის ფაქტიც, რომ ევროპული აზოტის სასუქის წარმოება პირდაპირაა დამოკიდებული ბუნებრივ აირზე, რომლის ფასიც რეგიონული კონფლიქტების ფონზე მყისიერად იზრდება.

რა საფრთხე ემუქრება სურსათის ფასებს?

მიუხედავად იმისა, რომ ევროპა პირდაპირ არ არის დამოკიდებული სპარსეთის ყურის სასუქის იმპორტზე (მთლიანი წილი 3%-ზე ნაკლებია), გლობალური ფასების ზრდა გარდაუვალია. ევროპელი ოფიციალური პირები შიშობენ, რომ ფასების ზრდა სურსათის ღირებულებაზე დაგვიანებით, დაახლოებით ექვს თვეში აისახება.

ირლანდიის სოფლის მეურნეობის მინისტრმა მარტინ ჰეიდონმა უკვე გააფრთხილა ბრიუსელი, რომ ეს კრიზისი ევროპული ფერმერების კონკურენტუნარიანობას ძირს უთხრის. განსაკუთრებით დაუცველები არიან ის ქვეყნები, რომლებსაც საკუთარი წარმოება არ გააჩნიათ და სრულად იმპორტზე არიან დამოკიდებულნი.

ამავდროულად, ევროკავშირში აზრთა სხვადასხვაობაა. იტალია და საფრანგეთი მოითხოვენ ნახშირბადის გადასახადის შეღავათებს, ხოლო პოლონეთი და გერმანია საკუთარი მწარმოებლების დაცვას ცდილობენ, რაც იმპორტის წახალისების წინააღმდეგ მიმართულ პოლიტიკას ნიშნავს.