„კამბო“ — უძველესი შამანური რიტუალი, რომელიც სამხრეთ ამერიკის მკვიდრი ტომებიდან მოდის, დღეს დასავლურ „ველნეს“ ინდუსტრიაში „სასწაულმოქმედი განწმენდის“ სახელით ვრცელდება. თუმცა, სამედიცინო ექსპერტები ერთხმად აცხადებენ: რიტუალს არანაირი მეცნიერული დასაბუთება არ გააჩნია, მისი შედეგები კი ხშირად ფატალურია.

რა არის „კამბო“ და რატომ არის ის საშიში?

რიტუალი გულისხმობს გიგანტური მაიმუნი-ბაყაყის (Phyllomedusa bicolor) კანის სეკრეტის გამოყენებას. ბაყაყი ამ შხამს მტაცებლებისგან თავის დასაცავად გამოიმუშავებს. რიტუალის დროს, შამანი კანზე მცირე ზომის დამწვრობებს აკეთებს და მათზე ბაყაყის გამხმარ სეკრეტს ათავსებს.

შხამი შეიცავს ბიოაქტიური პეპტიდების კომპლექსურ ნარევს. ეს ნივთიერებები პირდაპირ მოქმედებს ადამიანის ორგანიზმზე: იწვევს მწვავე ღებინებას, გულისცემის აჩქარებას, არტერიული წნევის მკვეთრ ვარდნას და გონების დაკარგვას. ზოგიერთი პეპტიდი ზემოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე და ცვლის სუნთქვის რიტმს.

რიტუალის ფატალური შედეგები

რიტუალის მსვლელობისას, მონაწილეებს ხშირად დიდი რაოდენობით წყლის დალევას აიძულებენ. ეს, მწვავე ღებინებასთან ერთად, ორგანიზმში ნატრიუმის დონის კრიტიკულ ვარდნას (ჰიპონატრიემიას) იწვევს, რაც თავის ტვინის შეშუპებას, კრუნჩხვასა და კომას იწვევს.

მედიკოსების თქმით, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ძალადობრივმა შეკუმშვამ შესაძლოა საყლაპავის გახეთქვაც კი გამოიწვიოს. ბოლო წლებში მსოფლიოს მასშტაბით მინიმუმ ექვსი მსხვერპლია დაფიქსირებული, მათ შორის დიდი ბრიტანეთის, ავსტრალიისა და მექსიკის მოქალაქეები.

მზარდი საფრთხე და აკრძალვები

მიუხედავად იმისა, რომ „კამბო“ პოპულარულია ალტერნატიული მედიცინის მიმდევრებში, მისი გამოყენება რიგ ქვეყნებში უკვე აკრძალულია. ბრაზილიამ, სადაც ეს პრაქტიკა წარმოიშვა, შხამის გაყიდვა და მარკეტინგი ჯერ კიდევ 2004 წელს აკრძალა. ავსტრალიამ კი „კამბო“ ოფიციალურად „შხამად“ შეაფასა და მისი გამოყენება კანონით აკრძალა.

მკვიდრი ტომების ლიდერები, მათ შორის იამანავას ხალხის წარმომადგენლები, მკაცრად აკრიტიკებენ „კამბოს“ არაპროფესიონალურ გამოყენებას. მათი თქმით, რიტუალის ჩატარება სათანადო მომზადებისა და ტრადიციული ცოდნის გარეშე ადამიანების სიცოცხლეს პირდაპირ საფრთხეში აგდებს.