ჩრდილოეთ ტანზანიაში, სოფელ სელელაში მცხოვრები 30 წლის ნესირკარ ლუნგიდონგიმ, მასაის თემის წარმომადგენელმა, საკუთარ თავზე გამოსცადა კლიმატური ცვლილებების დამანგრეველი შედეგები. გვალვამ მისი ოჯახის პირუტყვის უდიდესი ნაწილი იმსხვერპლა, რამაც იგი მძიმე არჩევანის წინაშე დააყენა.

დღეს ნესირკარი სრულიად განსხვავებულ საქმეს აკეთებს: ის გვალვაგამძლე საკვებ კულტურებს აწარმოებს და ყიდის. „სანამ ამ საქმიანობას დავიწყებდი, თითქმის ყველა თხა დაგვეღუპა. ახლა კი მეზობელი სოფლებიდან მოდიან საყიდლად და შემოსავლით ბავშვების რჩენას ვახერხებ. გვალვის აღარ მეშინია“, — ამბობს იგი.

ეს შემთხვევა მასაის თემში მიმდინარე ფართო ტენდენციის ნაწილია. „პასტორალური ქალების საბჭოს“ (PWC) კოორდინაციით, ქალები პირუტყვის საკვების წარმოებას გადარჩენის ტაქტიკიდან კლიმატთან ადაპტირებულ ბიზნესად აქცევენ. ორგანიზაცია 1997 წელს დაარსდა და დღეს 90 სოფელში 6 500-ზე მეტ წევრს აერთიანებს.

ტანზანიის მეცხოველეობის სამინისტროს მონაცემებით, მხოლოდ 2021 წლის სექტემბრიდან 2022 წლის იანვრამდე პერიოდში გვალვამ 300 000-ზე მეტი ცხოველი იმსხვერპლა. ამ კრიზისის საპასუხოდ, PWC-მ რეგიონში 10 მსხვილი თესლის ბანკი შექმნა. ამჟამად დაახლოებით 75 ჰექტარი მიწაა დათმობილი საკვები კულტურების მოსაყვანად.

ბიზნესი ტრადიციულ გარემოში

ადრე მასაი ქალების როლი ძირითადად საოჯახო საქმეებით შემოიფარგლებოდა, თუმცა დღეს ისინი შემოსავლის გამომმუშავებლები გახდნენ. Rhodes grass-ისა და Masai love grass-ის ტიპის მცენარეები გვალვის პერიოდშიც ინარჩუნებენ მწვანე საფარს, რაც მათ მოთხოვნადს ხდის.

„ქალები, რომლებიც ადრე სრულად იყვნენ დამოკიდებულნი მეუღლეებზე, ახლა საკუთარ შემოსავალს იღებენ“, — აღნიშნავს PWC-ს დამფუძნებელი რეიჩელ ლეტიეტი. მისი თქმით, ოჯახებში სტაბილურობა იზრდება და მამაკაცებიც უფრო მეტად აფასებენ ქალების წვლილს მეურნეობაში.

გამოწვევები და პერსპექტივები

მიუხედავად წარმატებისა, სექტორი სირთულეებსაც აწყდება. მინდვრებს ხშირად ანადგურებენ სარეველები ან დაუცველ ტერიტორიაზე შეჭრილი გარეული ცხოველები. ასევე, ჯგუფებში ზოგჯერ წარმოიქმნება უთანხმოება შემოსავლის განაწილებასთან დაკავშირებით.

თუმცა, პროექტი უკვე ითვლება წარმატებულ მოდელად. 2025 წელს ერთ-ერთმა თესლის ბანკმა 6,6 მილიონი ტანზანიური შილინგის შემოსავალი მიიღო. ეს მცირე, მაგრამ სტაბილური ბიზნესი მასაი ოჯახებისთვის კეთილდღეობის ახალ გზას წარმოადგენს.