სუდანში მიმდინარე სამოქალაქო ომი ახალ, კიდევ უფრო სასტიკ ფაზაში გადავიდა. გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის, ვოლკერ თურქის განცხადებით, 2026 წლის პირველი ხუთი თვის განმავლობაში ქვეყანაში დრონების გამოყენებით 1000-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა.

ომის ახალი სახე

ჟენევაში გამართულ გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს სხდომაზე თურქმა აღნიშნა, რომ კონფლიქტი არა მხოლოდ გაფართოვდა, არამედ მკვეთრად ესკალაცია განიცადა. უპილოტო საფრენი აპარატების მასიური გამოყენება ომის მთავარ ტაქტიკად იქცა.

სამხედრო ექსპერტები და დამკვირვებლები ადასტურებენ, რომ კონფლიქტის მონაწილე მხარეები — სუდანის არმია აბდელ ფათაჰ ალ-ბურჰანის მეთაურობით და გასამხედროებული „სწრაფი მხარდაჭერის ძალები“ (RSF) მოჰამედ ჰამდან დაგალოს ხელმძღვანელობით — მუდმივად ცვლიან ტაქტიკას.

ტექნოლოგიური რბოლა და სისასტიკე

Armed Conflict Location and Event Data Project-ის (ACLED) ცნობით, სუდანის დაპირისპირება დრონებით მართულ კონფლიქტად გარდაიქმნა. მხარეები ცდილობენ მოწინააღმდეგის ტექნოლოგიურ სიახლეებს აუწყონ ფეხი, რაც ხშირად „დრონი დრონის წინააღმდეგ“ ბრძოლებში გადაიზრდება.

გარდა საჰაერო დარტყმებისა, გაეროს ანგარიშებში საუბარია სექსუალური ძალადობის „გავრცელებულ“ შემთხვევებზე, მათ შორის გაუპატიურებებზე. უფლებადამცველები აცხადებენ, რომ მსგავსი ქმედებები ომის დანაშაულისა და კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულის კვალიფიკაციას ატარებს.

ჰუმანიტარული კატასტროფა

სუდანი ამჟამად მსოფლიოში ყველაზე მძიმე ჰუმანიტარული კრიზისის ეპიცენტრშია. გაეროს მონაცემებით:

  • იძულებით გადაადგილებულია 13.6 მილიონი ადამიანი.
  • 20 მილიონზე მეტ მოქალაქეს ესაჭიროება ჯანდაცვის სერვისები.
  • 21 მილიონი ადამიანი სასოწარკვეთილად საჭიროებს სურსათს.

საერთო მსხვერპლის რაოდენობაზე შეფასებები განსხვავებულია. ACLED-ის მონაცემებით, ომს დაახლოებით 56 000 ადამიანი ემსხვერპლა, თუმცა სხვა წყაროები ამ რიცხვს 150 000-მდე ან მეტად აფასებენ.

ავტონომიური იარაღი არ შეიძლება გახდეს სისასტიკისა და დანაშაულისთვის გაცემული ლიცენზია, — განაცხადა ვოლკერ თურქმა.

საერთაშორისო თანამეგობრობა სულ უფრო მეტად აპელირებს ავტონომიური იარაღის სისტემების მკაცრი რეგულირების აუცილებლობაზე, რადგან ტექნოლოგიური პროგრესი ომის ველზე დაუცველ მოსახლეობას კიდევ უფრო მეტ საფრთხეს უქმნის.