აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების გაგრძელების შესახებ მემორანდუმს ხელი მოაწერეს. პარიზთან ახლოს, ვერსალის სასახლეში გამართულ ცერემონიაზე გაფორმებული დოკუმენტი, რომელიც „ისლამაბადის მემორანდუმის“ სახელითაა ცნობილი, პაკისტანის შუამავლობით მომზადდა.

შეთანხმების ძირითადი დეტალები

შეთანხმება ითვალისწინებს საომარი მოქმედებების შეწყვეტას 60 დღის ვადით. ამ პერიოდში მხარეები გეგმავენ მოლაპარაკებების დაწყებას ირანის ბირთვულ პროგრამაზე, აშშ-ის სანქციების გადახედვასა და გაყინული აქტივების საკითხებზე.

დოკუმენტი ასევე ითვალისწინებს ჰორმუზის სრუტის გახსნას. აღსანიშნავია, რომ ირანმა დაადასტურა ვალდებულება, არ განავითაროს ბირთვული იარაღი. თუმცა, თეირანში აცხადებენ, რომ სარაკეტო პროგრამა მოლაპარაკებების საგანი არ იქნება.

მსოფლიოს რეაქცია

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა შეთანხმებას „მნიშვნელოვანი ნაბიჯი“ უწოდა. მისი თქმით, ჰორმუზის სრუტის გახსნა ენერგორესურსებზე ფასების კლებას შეუწყობს ხელს. თავის მხრივ, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ხელმძღვანელმა რაფაელ გროსიმ განაცხადა, რომ დროა, „ტექნიკური სამუშაოები დაიწყოს“.

„ეს არ იყო ადვილი“, — განაცხადა დონალდ ტრამპმა დოკუმენტის ხელმოწერისას.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა ესმაილ ბაღაიმ აღნიშნა, რომ თეირანი აშშ-ის მხრიდან შეთანხმების შესრულებას ყურადღებით დააკვირდება და ვაშინგტონის მიერ ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში, პასუხისმგებლობას არ აიღებს.

შიდაპოლიტიკური დაპირისპირება აშშ-ში

ტრამპის გადაწყვეტილებას ამერიკელი რესპუბლიკელების ნაწილი აკრიტიკებს. ოპონენტები მიიჩნევენ, რომ შეთანხმება გადასახადის გადამხდელთა მილიარდობით დოლარს ფლანგავს და არ ზღუდავს ირანის ბირთვულ პოტენციალს. თუმცა, სენატორი როჯერ მარშალი შეთანხმებას „გამარჯვებულ გარიგებას“ უწოდებს და მას წინა ადმინისტრაციების პერიოდის შეთანხმებებზე უფრო ეფექტურად მიიჩნევს.