ზიმბაბვეს ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვეტილება, 67 ფერმა დაუბრუნოს გერმანიის, დანიის, ნიდერლანდებისა და შვეიცარიის მოქალაქეებს. აღნიშნული მიწები 2000-იანი წლების დასაწყისში, მიწის რეფორმის ფარგლებში იქნა ჩამორთმეული. სოფლის მეურნეობის მინისტრის, ენქსიას მასუკას განცხადებით, ეს ნაბიჯი ემსახურება ორმხრივი საინვესტიციო შეთანხმებების პატივისცემას, რომლებიც ქვეყანამ ჯერ კიდევ მიწების ჩამორთმევამდე გააფორმა.

პოლიტიკური და ეკონომიკური კონტექსტი

პრეზიდენტ ემერსონ მნანგაგვას ადმინისტრაცია ამ ნაბიჯით ცდილობს, დასავლურ მთავრობებთან და ფინანსურ ინსტიტუტებთან ურთიერთობა აღადგინოს. ზიმბაბვე ამჟამად დაახლოებით 11.7 მილიარდი დოლარის საგარეო ვალის რესტრუქტურიზაციას ცდილობს. საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა (IMF) უკვე დაამტკიცა პროგრამა, რომელიც ქვეყანაში რეფორმებისა და ვალების მართვის პროცესს დაუჭერს მხარს.

საკუთრების უფლებების გადახედვა ამ პროცესის ცენტრალური ნაწილია. 2020 წელს ზიმბაბვემ 3.5 მილიარდი დოლარის კომპენსაცია დაუწესა თეთრკანიან ფერმერებს ინფრასტრუქტურული ზარალისთვის. ახლა კი რიგი უცხოელ ინვესტორებზე მიდგა, რაც საერთაშორისო სამართლებრივ ჩარჩოებში მოქცევის მცდელობაა.

ისტორიული უსამართლობის ჩრდილი

კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ეს ნაბიჯი აშიშვლებს გლობალური სამართლის დისბალანსს. კოლონიური ეპოქის დროს, როდესაც ბრიტანული კომპანიები და დასახლებულები ადგილობრივ აფრიკელებს მიწებს ართმევდნენ, არ არსებობდა არანაირი მექანიზმი კომპენსაციისთვის ან სამართლიანობისთვის.

საკუთრების უფლება ევროპელებისთვის აღმოჩენილი იქნა მაშინ, როდესაც საქმე მათ ინტერესებს ეხებოდა, თუმცა ადგილობრივი მოსახლეობისთვის ეს უფლება ისტორიულად არ არსებობდა.

1890-იანი წლებიდან მოყოლებული, კოლონიურმა ადმინისტრაციამ მიწების უდიდესი ნაწილი მიიტაცა, რამაც აფრიკული თემები შეზღუდულ, ნაკლებად ნაყოფიერ ტერიტორიებზე განდევნა. მაშინდელი „კანონიერი“ წესრიგი დღემდე ახდენს გავლენას იმაზე, თუ ვისი საკუთრება ითვლება დაცულად და ვისი — არა.

სამართლებრივი ასიმეტრია

დღეს მოქმედი ბილატერალური საინვესტიციო ხელშეკრულებები ევროპელ ფერმერებს აძლევს უფლებას, მიმართონ საერთაშორისო არბიტრაჟს. შედეგად, ზიმბაბვე იძულებულია აანაზღაუროს ის ზიანი, რომელიც პოსტკოლონიური რეფორმებით მიადგა უცხოელებს. ამავდროულად, კოლონიური მმართველობის მსხვერპლი აფრიკული ოჯახები დღემდე რჩებიან კომპენსაციის გარეშე, რადგან მათ არ გააჩნიათ იურიდიული მექანიზმები იმ იმპერიული სისტემის წინააღმდეგ, რომელმაც მათი წინაპრები გააკოტრა.