სიცოცხლის გახანგრძლივების სფეროში მომუშავე ცნობილი მეცნიერი, დევიდ სინკლერი, ახალ ეტაპზე გადადის. ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის პროფესორი გეგმავს, XPrize Foundation-ის 101-მილიონიანი კონკურსის ფარგლებში, ადამიანებზე ორალური პრეპარატის ტესტირება დაიწყოს. მიზანი მარტივი, მაგრამ ამბიციურია — ადამიანის ბიოლოგიური ასაკის შემცირება.

რა არის „ეპიგენეტიკური გადაპროგრამება“?

ტექნოლოგია ეფუძნება 20 წლის წინანდელ აღმოჩენას, რომლის მიხედვითაც, შესაძლებელია ზრდასრული უჯრედების ემბრიონული ტიპის ღეროვან უჯრედებად გარდაქმნა. მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ დაბერების პროცესი დნმ-ზე არსებული ეპიგენეტიკური ნიშნულების ცვლილებას უკავშირდება. ამ ნიშნულების „გადატვირთვით“ შესაძლებელია უჯრედის მეტაბოლიზმისა და ფუნქციის გაუმჯობესება.

გამოწვევა XPrize-ის ფარგლებში

XPrize Healthspan-ის კონკურსი ჯილდოს სთავაზობს იმ გუნდებს, რომლებიც შეძლებენ ადამიანის იმუნური, კოგნიტური და კუნთოვანი ფუნქციების გაუმჯობესებას. მთავარი პრიზი გადაეცემათ მათ, ვინც მკურნალობის შედეგად სუბიექტის ასაკს სულ მცირე 10 წლით გააახალგაზრდავებს.

სინკლერის განცხადებით, მისი გუნდი მუშაობს პრეპარატზე, კოდური სახელწოდებით „SL-100“. მიუხედავად იმისა, რომ პრეპარატის შემადგენლობა მკაცრად გასაიდუმლოებულია, მეცნიერი ადასტურებს, რომ კვლევები ცხოველებზე უკვე მიმდინარეობს. მისი მიზანია, შექმნას საშუალება, რომელიც სისხლის მიმოქცევის გზით მთელ სხეულზე მოახდენს ზემოქმედებას და არა მხოლოდ კონკრეტულ ორგანოებზე, როგორც ეს გენური თერაპიის შემთხვევაშია.

სკეპტიციზმი და უსაფრთხოების რისკები

სამეცნიერო საზოგადოების ნაწილი სიფრთხილით ეკიდება სინკლერის გეგმებს. ბიოტექნოლოგიური კომპანია Soxogen-ის დამფუძნებელი სერგი ველიჩკო აღნიშნავს, რომ ლაბორატორიულ პირობებში გამოყენებული ქიმიური ნივთიერებები ხშირად ტოქსიკურია და მათ მაღალ კონცენტრაციაში გამოყენება ადამიანისთვის საშიშია.

წინა წელს ჰარვარდის სხვა მკვლევარებმა, ვადიმ გლადიშევის ხელმძღვანელობით, თაგვებზე მსგავსი ექსპერიმენტი ჩაატარეს, თუმცა შედეგი წარუმატებელი აღმოჩნდა. დაბალი დოზები არაეფექტური იყო, ხოლო მაღალი კონცენტრაცია — ტოქსიკური. სინკლერი კი აცხადებს, რომ მან ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით პრეპარატის ეფექტურობა და უსაფრთხოება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა.

„ჩვენი მიზანია, ეპიგენეტიკურად აღვადგინოთ ჯერ ცხოველი, ხოლო შემდეგ — ადამიანი. ჩვენ უკვე დიდი ხანია ვატარებთ კვლევებს და გვსურს, სრულად დავრწმუნდეთ უსაფრთხოებასა და ეფექტურობაში, სანამ მონაცემებს საჯაროდ გავასაჯაროებთ“, — აცხადებს სინკლერი.

კონკურსის ფინალისტები მიმდინარე წლის აგვისტოში გამოვლინდებიან. მანამდე კი, მსოფლიო მასშტაბით ასობით გუნდი ცდილობს, იპოვოს „ახალგაზრდობის ელექსირი“, რომელიც მარეგულირებელი ორგანოების მიერ დამტკიცებად მედიკამენტად იქცევა.