ალცჰაიმერის, პარკინსონისა და ჰანტინგტონის დაავადებები ტვინის ნეირონების ნელ, თუმცა შეუქცევად განადგურებას იწვევს. დღემდე არსებული მედიკამენტები ძირითადად სიმპტომების შემსუბუქებაზეა ორიენტირებული და ვერ ახერხებს დაზიანებული ქსოვილების აღდგენას ან დაკარგული მეხსიერების დაბრუნებას.

იაპონიის შიბაურას ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარებმა, ასოცირებული პროფესორის იოშიჰისა ჰიროტას ხელმძღვანელობით, ვიტამინი K-ს ახალი, ეფექტური ანალოგი შეიმუშავეს. ეს ნაერთი, რომელიც ACS Chemical Neuroscience-ში გამოქვეყნდა, მიზნად ისახავს ტვინის უჯრედების რეგენერაციის სტიმულირებას.

ვიტამინი K-ს პოტენციალის ზრდა

ვიტამინი K ტრადიციულად სისხლის შედედებასა და ძვლების ჯანმრთელობასთან ასოცირდება. თუმცა, მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ მისი ბუნებრივი ფორმა, მენაკინონ-4 (MK-4), ნეირონების ჩამოყალიბებაშიც მონაწილეობს. თუმცა, მისი ბუნებრივი კონცენტრაცია საკმარისი არ არის ნეიროდეგენერაციული დაავადებების სამკურნალოდ.

მკვლევარებმა შექმნეს 12 ჰიბრიდული ანალოგი, რომლებიც ვიტამინ A-ს მეტაბოლიტს — რეტინოინის მჟავას აერთიანებს. შედეგად მიღებულმა ნაერთმა, რომელიც ავტორებმა „Novel VK“-დ მონათლეს, სამჯერ უფრო მაღალი აქტივობა აჩვენა ნეირონების დიფერენცირების პროცესში, ვიდრე ბუნებრივმა ვიტამინმა.

როგორ მუშაობს ახალი ნაერთი?

  • სამიზნე რეცეპტორები: კვლევამ აჩვენა, რომ პროცესი დაკავშირებულია mGluR1 რეცეპტორებთან, რომლებიც ნეირონებს შორის სიგნალების გადაცემაზეა პასუხისმგებელი.
  • ტვინის ბარიერის გადალახვა: ექსპერიმენტებმა დაადასტურა, რომ სინთეზური ანალოგი წარმატებით კვეთს ჰემატოენცეფალურ ბარიერს და ტვინში MK-4-ის მაღალ კონცენტრაციას აღწევს.
  • მეტაბოლური სტაბილურობა: ახალი ნაერთი უჯრედში უფრო ეფექტურად გარდაიქმნება აქტიურ ფორმად, ვიდრე ჩვეულებრივი ვიტამინი K.

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა ჯერჯერობით ლაბორატორიულ და თაგვებზე ჩატარებულ ცდებს ეფუძნება, ის ახალ გზას სახავს. მეცნიერთა თქმით, ეს მიდგომა შესაძლოა გახდეს საფუძველი იმ წამლებისა, რომლებიც არა მხოლოდ მართავს, არამედ ანელებს ან აჩერებს ნეიროდეგენერაციულ პროცესებს.

„ჩვენი ნაშრომი გვთავაზობს რევოლუციურ მიდგომას. ვიტამინი K-ს საფუძველზე შექმნილმა მედიკამენტმა შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეამციროს პაციენტების მოვლის სოციალური და ეკონომიკური ტვირთი“, — აცხადებს დოქტორი ჰიროტა.