საინვესტიციო კომპანია Fidelity Digital Assets-ის ახალი ანგარიში, სახელწოდებით „2026 წლის ექვსი მთავარი ტენდენცია“, ადასტურებს, რომ მსოფლიო მასშტაბით სახელმწიფოები და ცენტრალური ბანკები დოლარის გავლენისგან გათავისუფლებას ცდილობენ. ფინანსური ინსტიტუტი ამ პროცესს დოლარზე დაფუძნებული სისტემებიდან ალტერნატიულ მექანიზმებზე გადასვლად აფასებს.

ირანის მაგალითი და ბლოკჩეინის როლი

Fidelity-ის ანგარიშში განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია ირანის გადაწყვეტილებაზე. თეირანმა ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის გადაზიდვის მოსაკრებლების ბიტკოინით მიღება დაიწყო. ეს ნაბიჯი პირდაპირი მტკიცებულებაა იმისა, რომ კრიპტოვალუტა შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც ნეიტრალური და ცენზურისადმი მდგრადი ანგარიშსწორების საშუალება.

ჯერ კიდევ 2025 წლის მაისში ირანის ეკონომიკის სამინისტრომ შეიმუშავა საზღვაო დაზღვევის მოდელი, რომელიც ბიტკოინის გამოყენებას ითვალისწინებდა. მიზანი მარტივია: ანგარიშსწორება „ბლოკჩეინის სიჩქარით“, რაც გვერდს უვლის ტრადიციულ საბანკო შეზღუდვებს.

ოქრო და ბიტკოინი როგორც ალტერნატივა

მიუხედავად იმისა, რომ მიმდინარე წელს ოქროს ფასმა იანვრის რეკორდულ ნიშნულთან შედარებით 20%-იანი კლება განიცადა, ცენტრალური ბანკების მხრიდან მასზე მოთხოვნა კვლავ მაღალი რჩება. Fidelity-ის ანალიტიკოსების თქმით, ოქრომ ცენტრალური ბანკების რეზერვებში აშშ დოლარი უკვე ჩაანაცვლა.

ბიტკოინის შემთხვევაში, მისი დეცენტრალიზებული ბუნება მას მიმზიდველს ხდის იმ სახელმწიფოებისთვის, რომლებიც აშშ-ის სანქციების ქვეშ იმყოფებიან. თუმცა, აშშ-ის ხელისუფლება აქტიურად ებრძვის ამ ტენდენციას. აპრილში ამერიკულმა მხარემ ირანთან დაკავშირებული 344 მილიონი დოლარის ღირებულების სტეიბლკოინები გაყინა.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

მიუხედავად ფინანსური აქტივების გაყინვის შემთხვევებისა, კრიპტოვალუტა, კერძოდ Tether-ის USDt, კვლავ დომინირებს ნავთობის გადაზიდვების გადახდებში. როგორც Bitcoin Policy Institute-ის კვლევების ხელმძღვანელი სემ ლაიმანი აღნიშნავს, ტექნოლოგიური ალტერნატივები იმდენად ეფექტურია, რომ მათი შეჩერება გლობალურ ბაზარზე უკვე რთულია.

Fidelity-ის შეფასებით, ეს ტენდენცია მხოლოდ დასაწყისია. ბიტკოინის გამოყენება გლობალურ სარეზერვო ვალუტად შესაძლოა გახდეს არა მხოლოდ იდეოლოგიური, არამედ პრაქტიკული არჩევანი სახელმწიფოებისთვის, რომლებიც აშშ-ის კონტროლის მიღმა დარჩენას ესწრაფვიან.