ჰორმუზის სრუტე, რომელიც მსოფლიო ენერგეტიკისთვის სასიცოცხლო არტერიას წარმოადგენს, ირანთან ომის შემდეგ ახალი გეოპოლიტიკური რეალობის წინაშე აღმოჩნდა. ექსპერტები და ლოგისტიკური კომპანიები თანხმდებიან, რომ ნავთობის ექსპორტის მოცულობა, რომელიც ომამდე ფიქსირდებოდა, უახლოეს მომავალში აღდგენას არ ექვემდებარება.

პოლიტიკური კონტროლი და გაყოფის საფრთხე

ამერიკის ეროვნული უსაფრთხოების ყოფილი მრჩეველი ენერგეტიკის საკითხებში, ამოს ჰოხშტაინი აცხადებს, რომ ირანი სრუტეზე კონტროლს უახლოეს პერიოდში არ დათმობს. რეგიონული ლიდერების შეფასებით, მიუხედავად სამომავლო შეთანხმებებისა, თეირანი სრუტის ოპერაციულ მართვას შეინარჩუნებს.

Lloyd's List-ის ანალიტიკოსების პროგნოზით, სრუტე შესაძლოა „ბიფურკაციულ“ ზონად იქცეს. ეს ნიშნავს, რომ ნავიგაციის თავისუფლება იდეად დარჩება, ხოლო რეალური წვდომა პოლიტიკურ კეთილგანწყობაზე იქნება დამოკიდებული. დასავლური გემებისთვის სრუტით სარგებლობა რისკებთან იქნება დაკავშირებული, განსაკუთრებით აშშ-ის სანქციების ფონზე.

რა გველოდება მომავალში?

სავარაუდოა, რომ სატრანზიტო ნაკადები ომამდელი მოცულობის მხოლოდ 60-70%-ს მიაღწევს. ჩინეთთან აფილირებული გემები შედარებით თავისუფლად იმოძრავებენ, ხოლო დასავლურმა კომპანიებმა შესაძლოა ირანთან ორმხრივი შეთანხმებების გაფორმება მოითხოვონ.

„ჩვენ არ ვსაუბრობთ აპოკალიფსურ სცენარზე, რომელიც გლობალურ რეცესიას გამოიწვევს, თუმცა ომამდელი მაჩვენებლების დაბრუნება გამორიცხულია“, — აღნიშნავს რიჩარდ მიდი, Lloyd's List-ის მთავარი რედაქტორი.

გაკვეთილი წითელი ზღვიდან

წითელი ზღვის კრიზისმა აჩვენა, რომ საზღვაო ჩოკპოინტების პარალიზებისთვის მასშტაბური სამხედრო ძალა აუცილებელი არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ ჰუთების თავდასხმები შეწყდა, ტრაფიკი 2023 წლის დონეს დღემდე ვერ დაუბრუნდა. ჰორმუზის შემთხვევაში სიტუაცია უფრო რთულია, რადგან წითელი ზღვისგან განსხვავებით, აქ ალტერნატიული მარშრუტები პრაქტიკულად არ არსებობს.

საუდის არაბეთი და არაბთა გაერთიანებული საამიროები მილსადენების მშენებლობას აჩქარებენ, რათა ნავთობის ექსპორტი სრუტის გვერდის ავლით მოხდეს. თუმცა, ენერგეტიკის მინისტრის კრის რაიტის თქმით, მილსადენები მხოლოდ ნაწილობრივ ანაზღაურებს დანაკლისს, რადგან თხევადი ბუნებრივი აირი (LNG) და სხვა პროდუქტები ტრანსპორტირების სპეციფიკურ პირობებს მოითხოვს.