მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანთან საომარი მოქმედებების დასრულების შემდეგ საწვავის ფასების მკვეთრ კლებას ჰპირდება ამერიკელ მძღოლებს, ენერგეტიკის ექსპერტები გაცილებით პესიმისტურ პროგნოზებს აკეთებენ. Dow Jones Energy-ის მთავარი ნავთობის ანალიტიკოსის, დენტონ სინკუეგრანას თქმით, 2026 წელს საწვავის ფასების იმ დონეზე დაბრუნება, რაც ომამდე იყო, პრაქტიკულად გამორიცხულია.

რატომ არ დაიკლებს ფასები სწრაფად?

ომამდელ პერიოდში აშშ-ში ბენზინის საშუალო ფასი გალონზე დაახლოებით 3 დოლარს შეადგენდა. 22 მაისის მონაცემებით, ეს მაჩვენებელი 4,55 დოლარია, რაც თებერვლის ბოლოს, კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1,50 დოლარით არის გაზრდილი. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ფასები „რაკეტასავით ადის და ბუმბულივით ეშვება“.

საწვავის მიწოდების ჯაჭვი უკიდურესად რთულია. ჰორმუზის სრუტეში, რომელიც მსოფლიოს საზღვაო ნავთობვაჭრობის დაახლოებით 25%-ს ატარებს, მოძრაობა შეფერხებულია. ნავთობის გადამუშავებასა და ბაზარზე მიწოდებას 30-დან 60 დღემდე პერიოდი სჭირდება.

ლოჯისტიკური გამოწვევები

  • ინფრასტრუქტურის მდგომარეობა: ჯერჯერობით უცნობია, რა დაზიანებები მიადგა სპარსეთის ყურეში ნავთობჭაბუკებს, პორტებსა და გადამამუშავებელ ქარხნებს.
  • ტანკერების დეფიციტი: საზღვაო ტანკერები, რომლებიც მილიონობით ბარელ ნავთობს გადაზიდავენ, ძალიან დაბალი სიჩქარით მოძრაობენ. მათი რეგიონში დაბრუნებასა და ლოჯისტიკური კოლაფსის მოგვარებას მინიმუმ 3-დან 5 კვირამდე დასჭირდება.
  • ტექნიკური შეფერხებები: ყურის ქვეყნებში არსებული ჭაბუკები ტრადიციულ მეთოდებს იყენებენ, რომელთა ხელახლა ამუშავება გაცილებით მეტ დროს მოითხოვს, ვიდრე აშშ-ის ფიქალის ნავთობის ჭაბუკების შემთხვევაში.

სამომავლო პერსპექტივები

Argus Media-ს ექსპერტი დევიდ რუისარდი მიიჩნევს, რომ ფასების პრეომამდელ ნიშნულამდე დაბრუნებას შესაძლოა ექვსი თვიდან ორ წლამდე პერიოდი დასჭირდეს. სიტუაციას ართულებს ისიც, რომ ზაფხულის სეზონზე მოთხოვნა საწვავზე კიდევ უფრო იზრდება. GasBuddy-ის პეტროლიუმის ანალიტიკოსი პატრიკ დე ჰაანი აფრთხილებს, რომ ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვის გაგრძელების შემთხვევაში, ფასებმა შესაძლოა 5-დოლარიან ზღვარსაც გადააჭარბოს.

გარდა ამისა, ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ომის დასრულების შემდეგაც კი, საწვავზე მოთხოვნა მაღალი დარჩება, რადგან ქვეყნები შეეცდებიან სტრატეგიული მარაგების აღდგენას, რათა მსგავსი კრიზისებისგან თავი დაიზღვიონ.