გლობალური ფინანსური ბაზარი ახალ ტენდენციას განიცდის. უცხოური მთავრობები, Wall Street-ის წამყვანი ბანკები და მრავალეროვნული კორპორაციები მასობრივად მიმართავენ ჩინეთის შიდა ბაზარს. მიზეზი მარტივია: იუანი მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე იაფ სასესხო ვალუტად იქცა.

ე.წ. „პანდა ობლიგაციები“ — ჩინეთის ტერიტორიაზე უცხოელი ემიტენტების მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდები — პეკინის მიერ ვალუტის საერთაშორისო მასშტაბით პოპულარიზაციის მთავარი ინსტრუმენტი გახდა. ამჟამად ჩინეთსა და დასავლურ ბაზრებს შორის საპროცენტო განაკვეთების მნიშვნელოვანი სხვაობაა, რაც უცხოელ მსესხებლებს დიდ ფინანსურ უპირატესობას აძლევს.

რატომ არის პანდა ობლიგაციები მიმზიდველი?

ამერიკის ფედერალური რეზერვი განაკვეთებს მაღალ ნიშნულზე ინარჩუნებს, რის გამოც დოლარში სესხება ძვირი ჯდება. პარალელურად, ჩინეთის ეკონომიკური შენელება და მათი გამაადვილებელი მონეტარული პოლიტიკა შიდა განაკვეთებს ისტორიულ მინიმუმზე ინარჩუნებს. ანალიტიკოსების შეფასებით, უცხოურ ემიტენტებს იუანში სესხის აღება 3%-ზე დაბალ ფასად შეუძლიათ.

Moody’s-ის მონაცემებით, უცხოური ბანკები იუანში სესხს დაახლოებით 1.7%-დან 2.2%-მდე იღებენ, მაშინ როცა დოლარში ეს მაჩვენებელი 4.5%-დან 5.5%-მდე მერყეობს. ეს 2-3 პროცენტული პუნქტის ეკონომიას ნიშნავს.

წელს „პანდა ობლიგაციების“ გამოშვების ტემპი მკვეთრად გაიზარდა. ივნისის მეორე კვირისთვის ემისიების მოცულობამ 137.1 მილიარდ იუანს გადააჭარბა, რაც წინა წელთან შედარებით 80.4%-იანი ზრდაა. მაისში კი რეკორდული 26.64 მილიარდი იუანის ობლიგაციები გაიყიდა.

ვინ სარგებლობს ჩინური კაპიტალით?

ბაზარზე აქტიურობენ როგორც სახელმწიფოები, ისე კერძო სექტორი. მათ შორის არიან:

  • ყაზახეთი და პაკისტანი (სუვერენული მსესხებლები);
  • Morgan Stanley და Deutsche Bank (გლობალური ფინანსური ინსტიტუტები);
  • Volkswagen და Henkel (მრავალეროვნული კორპორაციები).

Deutsche Bank-მა მაისის ბოლოს 3.5 მილიარდი იუანის (518 მილიონი დოლარი) ოდენობის ობლიგაციები განათავსა, რომელიც ბაზარზე იმაზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობდა, ვიდრე ეს თავდაპირველად იყო დაგეგმილი.

პოლიტიკური ცვლილებები და ბარიერების მოხსნა

წლების განმავლობაში პანდა ობლიგაციების ბაზარს კაპიტალის მკაცრი კონტროლი ზღუდავდა. მიუხედავად იმისა, რომ უცხოელებს იუანის მოზიდვა შეეძლოთ, ამ თანხების ჩინეთის ფარგლებს გარეთ გატანა ხშირად გართულებული იყო. პეკინმა ეს პოლიტიკა შეცვალა.

ექსპერტების აზრით, ჩინეთის ხელისუფლება მზადაა, უცხოელებს სახსრების განკარგვის მეტი მოქნილობა მისცეს, რაც იუანის, როგორც გლობალური სარეზერვო ვალუტის სტატუსს ამყარებს. ჩინეთის სახალხო ბანკის ახალი ღონისძიებები საზღვარგარეთის ცენტრალურ ბანკებს საშუალებას აძლევს, ჩინური ობლიგაციები გირაოს სახით გამოიყენონ, რაც ლიკვიდურობას ზრდის.

თუმცა, ანალიტიკოსები რისკებზეც საუბრობენ. ძირითად საფრთხეს წარმოადგენს საპროცენტო განაკვეთების სხვაობის შესაძლო შემცირება, იუანის გაცვლითი კურსის არასტაბილურობა ან ჩინეთის მარეგულირებლების მხრიდან პოლიტიკის მოულოდნელი ცვლილება.