კოსმოსური ტექნოლოგიების გიგანტმა, SpaceX-მა, საფონდო ბირჟაზე თავისი ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური საჯარო შეთავაზება (IPO) განახორციელა. კომპანიის აქციები, ტიკერით SPCX, ვაჭრობის პირველ დღეს 150 დოლარად გაიხსნა, რაც 135-დოლარიან საწყის ფასს მნიშვნელოვნად აღემატებოდა. დღის ბოლოს აქციის ღირებულებამ 19%-იანი ზრდა აჩვენა და 161.11 დოლარი შეადგინა.

ვაჭრობის პროცესში აქციის მაქსიმალურმა ფასმა 176.52 დოლარს მიაღწია. ილონ მასკმა და SpaceX-ის პრეზიდენტმა გვინ შოთველმა ვაჭრობის დაწყება სიმბოლურად ზარის დარეკვით აღნიშნეს, თუმცა ისინი სხვადასხვა ქალაქში იმყოფებოდნენ — მასკი ტეხასში, ხოლო შოთველი ნიუ-იორკში, Nasdaq-ის ბირჟაზე.

ინვესტორების რეკორდული აქტივობა

Citadel Securities-ის ინფორმაციით, SpaceX-ის დებიუტი საცალო ინვესტორებისთვის ყველაზე აქტიური იყო კერძო კომპანიების ისტორიაში. VandaTrack-ის მონაცემებით, პარასკევს SpaceX იყო ყველაზე მოთხოვნადი აქცია ინდივიდუალურ ინვესტორებს შორის, რომელმაც ვაჭრობის მოცულობით Nvidia-საც კი გადაუსწრო.

ვაჭრობის დაწყებიდან რამდენიმე საათში 360 მილიონზე მეტი აქცია გაიყიდა, რაც 10-ჯერ აღემატება მიმდინარე წელს განხორციელებული სხვა მსხვილი IPO-ების მაჩვენებლებს. ასეთმა მოთხოვნამ Robinhood-ის პლატფორმაზე ტექნიკური შეფერხებებიც კი გამოიწვია.

ფინანსური გამოწვევები და ანალიტიკოსთა სკეპტიციზმი

მიუხედავად წარმატებული დებიუტისა, ექსპერტები კომპანიის 1.77 ტრილიონიან შეფასებას სკეპტიკურად უყურებენ. CFRA Research-ის ანალიტიკოსმა კით სნაიდერმა SpaceX-ს „გაყიდვის“ რეკომენდაცია მიანიჭა და სამიზნე ფასად 115 დოლარი განსაზღვრა. მისი თქმით, კომპანიის ზრდის ტემპი არ შეესაბამება იმ კოსმოსურ შეფასებას, რაც ბაზარმა დაუწესა.

აღსანიშნავია, რომ SpaceX-ის დაარსებიდან დღემდე დაგროვილი ზარალი 41.3 მილიარდ დოლარს შეადგენს, ხოლო გასულ წელს კომპანიამ 4.9 მილიარდი დოლარის ზარალი ნახა. მიუხედავად ამისა, მასკი გეგმავს კაპიტალის მოზიდვას „ზრდის მნიშვნელოვანი ფაზისთვის“, რაც მოიცავს 100 000-ზე მეტი თანამგზავრის ორბიტაზე გაშვებას და კოსმოსში ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების მშენებლობას.

მომავალი გეგმები

SpaceX-ის საჯარო სტატუსი ინვესტორების ყურადღებას სხვა ტექნოლოგიური გიგანტების, OpenAI-სა და Anthropic-ის მიმართაც ამძაფრებს. თუმცა, ანალიტიკოსები აფრთხილებენ ბაზარს, რომ SpaceX-ის აქციები, ისევე როგორც სხვა AI-მიმართულების კომპანიების აქციები, მაღალი ვოლატილობით (ფასის მკვეთრი ცვლილებით) გამოირჩევა.

პარალელურად, კომპანია აგრძელებს სტრატეგიულ ნაბიჯებს, მათ შორის Cursor-ის შესაძლო შესყიდვას 60 მილიარდ დოლარად, რაც მიზნად ისახავს SpaceX-ის ხელოვნური ინტელექტის განყოფილების გაძლიერებას.