ამერიკელი სენატორი ელიზაბეტ უორენი საფონდო ბირჟების მმართველებს SpaceX-ის საჯარო შეთავაზების (IPO) პროცესის გამჭვირვალობასთან დაკავშირებით კითხვით მიმართავს. უორენის თქმით, არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ბაზრის წესები სპეციალურად შეიცვალა ისე, რომ SpaceX-მა და სხვა ტექნოლოგიურმა გიგანტებმა, მათ შორის OpenAI-მ და Anthropic-მა, ინდექსებში მოხვედრა გაამარტივონ.

უორენმა ოფიციალური წერილი გაუგზავნა Nasdaq-ის, S&P Dow Jones Indices-ის, FTSE Russell-ისა და Morningstar Indexes-ის ხელმძღვანელებს. სენატორი მათგან მოითხოვს პასუხს, ჰქონდათ თუ არა რაიმე სახის კომუნიკაცია ილონ მასკთან, SpaceX-ის სხვა ოფიციალურ პირებთან, ან OpenAI-სა და Anthropic-ის წარმომადგენლებთან, რამაც შესაძლოა წესების ცვლილება გამოიწვია.

რისკები ინვესტორებისთვის

სენატორის მთავარი შეშფოთება უკავშირდება იმ ფაქტს, რომ ახალი წესები „სწრაფად ატარებს“ ახლად განთავსებულ აქციებს წამყვან ინდექსებში. უორენი მიიჩნევს, რომ ეს პროცედურული ცვლილებები ინვესტორების დასაცავად საჭირო სტანდარტებს გვერდს უვლის.

„ინდექსების წესებში შეტანილი ცვლილებები, რომლებიც ამ დიდ კომპანიებზეა მორგებული, ბაზრის დესტაბილიზაციის პოტენციალს ატარებს. ეს ქმნის მნიშვნელოვან რისკებს ამერიკელი ინვესტორებისთვის, განსაკუთრებით კი პენსიონერებისთვის, რომელთა დანაზოგებიც ინდექსურ ფონდებზეა დამოკიდებული,“ — წერს ელიზაბეტ უორენი.

IPO-ს მასშტაბი

SpaceX-ის აქციებით ვაჭრობა პარასკევს უნდა დაიწყოს. კომპანია, რომლის საბაზრო ღირებულებაც დაახლოებით 1.8 ტრილიონ დოლარად არის შეფასებული, ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ საჯარო შეთავაზებად მიიჩნევა. ანალოგიური პროცესები მიმდინარეობს ხელოვნური ინტელექტის სფეროშიც, რადგან OpenAI-მ და Anthropic-მა უკვე კონფიდენციალურად წარადგინეს განაცხადები IPO-სთვის.

აღსანიშნავია, რომ ეს არ არის სენატორის პირველი კრიტიკული განცხადება ამ კვირაში. მანამდე უორენმა აშშ-ის ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიას (SEC) მოუწოდა, შეეჩერებინა SpaceX-ის განთავსების პროცესი. სენატორი მიიჩნევს, რომ მარეგულირებელმა უწყებამ ინვესტორთა დაცვის მიზნით სათანადო კვლევა არ ჩაატარა.

საფონდო ბირჟებს ჯერჯერობით არ გაუვრცელებიათ ოფიციალური პასუხი სენატორის მოთხოვნაზე. ინდუსტრიის ექსპერტები კი ყურადღებით აკვირდებიან, თუ როგორ აისახება ეს პოლიტიკური ზეწოლა IPO-ს მომავალ დინამიკაზე.