ბრიუსელში მიმდინარე დისკუსიები, რომლებიც ევროკავშირში გაწევრიანების მსურველი ქვეყნებისთვის ვეტოს უფლების შეზღუდვასა და ე.წ. „უსაფრთხოების მექანიზმების“ დანერგვას ითვალისწინებს, საქართველოს პოლიტიკურ სივრცეში მწვავე რეაქციას იწვევს. ინიციატივა მიზნად ისახავს ევროკავშირის დაცვას იმ შესაძლო დემოკრატიული უკუსვლისგან, რომელიც შესაძლოა მომავალმა წევრებმა განიცადონ.

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა, აღნიშნული გეგმა „სამართლებრივ სეგრეგაციად“ მონათლა. მისი თქმით, ასეთი პირობებით ევროკავშირში გაწევრიანება ქვეყნის კონსტიტუციასთან შეუთავსებელია. პაპუაშვილმა წინადადება საბჭოთა კავშირის მოდელს შეადარა და აღნიშნა, რომ ეს ევროკავშირს „პირველი“ და „მეორე კლასის“ ქვეყნებად დაყოფს.

ევროკავშირის გაფართოების საკითხებში კომისარმა მარტა კოსმა განაცხადა, რომ რეფორმები არ არის დისკრიმინაციული. მისი თქმით, „შემდეგი თაობის“ შეთანხმებები უზრუნველყოფს, რომ ახალმა წევრებმა ევროპული წესები გაწევრიანებიდან 5, 10 ან 15 წლის შემდეგაც დაიცვან. „თუ წევრი სახელმწიფო იცავს წესებს, არაფერი მოხდება, მაგრამ დარღვევის შემთხვევაში, მექანიზმები მკაცრად ამოქმედდება“, — განმარტა კოსმა.

ევროპული მხარე ამ ცვლილებებს აუცილებლად მიიჩნევს, განსაკუთრებით უნგრეთის პრეცედენტის გათვალისწინებით. ვიქტორ ორბანის მმართველობის პერიოდში ბუდაპეშტი არაერთხელ იყენებდა ვეტოს უფლებას უკრაინის დახმარებისა და რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დასაბლოკად. გერმანია და საფრანგეთი აქტიურად საუბრობენ იმაზე, რომ გაფართოება უნდა თანხვედრაში იყოს იმ მექანიზმებთან, რომლებიც „მეორე უნგრეთის“ გაჩენას შეუშლის ხელს.

დისკუსიების ფონზე, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა წამოაყენა იდეა უკრაინისთვის „ასოცირებული წევრობის“ მინიჭების შესახებ, რაც ინსტიტუტებში წარმომადგენლობას გულისხმობს, თუმცა — კენჭისყრის უფლების გარეშე. ეს წინადადება მარტა კოსმა და ვოლოდიმირ ზელენსკიმ კატეგორიულად უარყვეს. კომისრის განმარტებით, არ არსებობს „ნახევრად წევრობის“ ფორმატი და სრული ინტეგრაცია მხოლოდ კრიტერიუმების სრულად დაკმაყოფილების შემდეგაა შესაძლებელი.

შეგახსენებთ, რომ უკრაინასა და მოლდოვასთან მოლაპარაკებების პირველი კლასტერის გახსნა მას შემდეგ გახდა შესაძლებელი, რაც უნგრეთში პიტერ მაგიარის პოლიტიკურმა გააქტიურებამ ბუდაპეშტის პოზიცია შეარბილა და ბლოკს წინსვლის საშუალება მისცა.