ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტმა საქართველოს მთავრობას მოუწოდა, გადახედოს შეკრებისა და მანიფესტაციის შესახებ არსებულ კანონმდებლობას. გადაწყვეტილება 9-11 ივნისს გამართულ შეხვედრაზე მიიღეს, სადაც ყურადღება გამახვილდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (ECHR) გადაწყვეტილებების აღსრულებაზე, კერძოდ, საქმეზე „მაქარაშვილი და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“.

კომიტეტის წევრები ხაზს უსვამენ, რომ შეკრების თავისუფლება დემოკრატიული საზოგადოების ფუნდამენტური უფლებაა. მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფომ კომპენსაციები უკვე გასცა, ევროპელი მაღალჩინოსნები აცხადებენ, რომ საჭიროა სისტემური ცვლილებები, რათა მოქალაქეებს მშვიდობიან დემონსტრაციებში მონაწილეობის შეუფერხებელი შესაძლებლობა ჰქონდეთ.

შეშფოთება „გამაცივებელი ეფექტის“ გამო

მინისტრთა კომიტეტი ღრმა შეშფოთებას გამოთქვამს იმ საკანონმდებლო და აღსრულების ზომების გამო, რომლებიც პროტესტის მონაწილეებზე „გამაცივებელ ეფექტს“ ახდენს. ევროპული მხარე ხელისუფლებას მოუწოდებს, შეწყვიტოს:

  • არაპროპორციული და თვითნებური ადმინისტრაციული დაკავებები;
  • მსჯავრდებები, მათ შორის სისხლისსამართლებრივი დევნა;
  • ზედმეტად მკაცრი სანქციები, რომლებიც პროტესტის ჩახშობას ემსახურება.

გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ ნებისმიერი ჩარევა შეკრების თავისუფლებაში უნდა შეესაბამებოდეს კანონიერების, აუცილებლობისა და პროპორციულობის პრინციპებს. ხელისუფლებას დაევალა, წარმოადგინოს განახლებული სტატისტიკური მონაცემები ადმინისტრაციული დაკავებებისა და სასამართლო პრაქტიკის შესახებ.

სამოქალაქო საზოგადოების როლი

ევროპის საბჭო ხაზს უსვამს არასამთავრობო ორგანიზაციების კრიტიკულ როლს, რომლებიც აკვირდებიან შეკრებებს და უწევენ სამართლებრივ დახმარებას მონაწილეებს. კომიტეტი მოითხოვს, რომ ხელისუფლებამ უზრუნველყოს ამ ორგანიზაციების ეფექტური მუშაობისთვის საჭირო „სრულად ხელშემწყობი გარემო“.

ბოლო პერიოდში საქართველოში პროტესტის უფლების შეზღუდვის ტენდენცია იკვეთება. „ქართული ოცნების“ მმართველობის პირობებში აქტიურად გამოიყენება გზების გადაკეტვის გამო დაკისრებული მძიმე ჯარიმები, ადმინისტრაციული პატიმრობა და ზოგიერთ შემთხვევაში — სისხლისსამართლებრივი დევნაც კი. პარალელურად, სამოქალაქო სექტორისთვის სივრცე იკუმშება, რაც დაკავშირებულია დაფინანსებაზე წვდომის შეზღუდვასთან.