აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანთან მიღწეულ წინასწარ სამშვიდობო შეთანხმებაზე გაამახვილა ყურადღება. მისი თქმით, მემორანდუმი ძირითადად შეთანხმებულია და ჰორმუზის სრუტის გახსნას ითვალისწინებს, რაც გლობალური ენერგეტიკული უსაფრთხოებისთვის უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯია.

მოლაპარაკებები და დიპლომატიური ფონი

ტრამპმა აღნიშნა, რომ საკითხის დეტალებზე ინტენსიური სატელეფონო კონსულტაციები გამართა რეგიონის ლიდერებთან. დიპლომატიურ პროცესში ჩართულნი არიან საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, კატარი, პაკისტანი, თურქეთი, ეგვიპტე, იორდანია და ბაჰრეინი. ასევე გაიმართა საუბარი ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან.

შეთანხმება ძირითადად უკვე მიღწეულია და მისი საბოლოო გაფორმება ამერიკის შეერთებულ შტატებს, ირანის ისლამურ რესპუბლიკასა და სხვა ჩამოთვლილ ქვეყნებს შორის უნდა მოხდეს, - აცხადებს აშშ-ის პრეზიდენტი.

შეთანხმების ძირითადი ასპექტები

მედიით გავრცელებული ინფორმაციით, შეთანხმების პროექტი კომპლექსურია და რამდენიმე მიმართულებას მოიცავს:

  • სამხედრო დეესკალაცია: მხარეები იღებენ ვალდებულებას, შეწყვიტონ სამხედრო მოქმედებები, მათ შორის ლიბანში მიმდინარე კონფლიქტი.
  • ფინანსური განბლოკვა: ირანს უბრუნდება 25 მილიარდი დოლარის ღირებულების გაყინული აქტივები სტაბილიზაციის სანაცვლოდ.
  • სამხედრო ყოფნის შემცირება: აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ყოფნა ჰორმუზის სრუტის რეგიონში შემცირდება, ხოლო ამერიკული ჯარები ირანის საზღვრებიდან მოშორებით განთავსდებიან.
  • ბირთვული რეგულაციები: მხარეებს 30-დღიანი ვადა აქვთ ბირთვული შეთანხმების საბოლოო პირობების დასაზუსტებლად.

პარალელურად, ირანი და ომანი იმუშავებენ ჰორმუზის სრუტეში ტრანზიტისა და კონტროლის ტექნიკურ პირობებზე. ტრამპის განცხადებით, დოკუმენტის საბოლოო ვერსია უახლოეს პერიოდში გახდება საჯარო.