პირენეის მთების აღმოსავლეთ ნაწილში არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს მღვიმე, რომელიც პრეისტორიული ადამიანების ცხოვრებისა და საქმიანობის შესახებ არსებულ წარმოდგენებს რადიკალურად ცვლის. ზღვის დონიდან 2235 მეტრ სიმაღლეზე მდებარე ობიექტი, რომელიც ცნობილია როგორც „მღვიმე 338“, შეიცავს არა მხოლოდ უძველეს კერებს, არამედ მწვანე მინერალების ფრაგმენტებს, რაც შესაძლოა სპილენძის მოპოვების ადრეულ კვალს წარმოადგენდეს.

კატალონიის ადამიანის პალეოეკოლოგიისა და სოციალური ევოლუციის ინსტიტუტის პროფესორ კარლოს ტორნეროს თქმით, ეს აღმოჩენა ამსხვრევს მითს იმის შესახებ, თითქოს პრეისტორიული თემები მაღალმთიანეთს მხოლოდ შემთხვევითი, ხანმოკლე გადაადგილებისთვის იყენებდნენ. კვლევის მიხედვით, ადამიანები ამ მიუვალ ადგილს 2000 წლის განმავლობაში სისტემატურად სტუმრობდნენ.

რა აღმოაჩინეს არქეოლოგებმა?

ფრესერის ხეობაში მდებარე მღვიმის 6 კვადრატულ მეტრ ფართობზე ჩატარებულმა გათხრებმა ადამიანის საქმიანობის ოთხი მკაფიო ფენა გამოავლინა. ყველაზე ღრმა და ძველი ფენა დაახლოებით 6000 წლით თარიღდება და მხოლოდ ნახშირის ნარჩენებს შეიცავს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა მღვიმის მეორე და მესამე ფენებს უკავშირდება, სადაც 23 კერა აღმოაჩინეს. კერებში ნაპოვნია დიდი რაოდენობით დამსხვრეული და დამწვარი მწვანე მინერალი, რომელიც ვიზუალურად მალაქიტს ჰგავს — ეს კი სპილენძის მოპოვების პროცესზე მიუთითებს.

„ბევრი ამ ფრაგმენტთაგანი თერმულად დამუშავებულია, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ცეცხლი მათი გადამუშავებისთვის მიზანმიმართულად გამოიყენებოდა,“ — აცხადებს გრანადის უნივერსიტეტის მკვლევარი დოქტორი ჯულია მონტეს-ლანდა.

გარდა ამისა, მესამე ფენაში ნაპოვნია ადამიანის ნეშტის ფრაგმენტები, მათ შორის თითის ძვალი და დაახლოებით 11 წლის ბავშვის კბილი. ეს ფაქტი მკვლევრებს აფიქრებინებს, რომ მღვიმე შესაძლოა სამარხადაც გამოიყენებოდა, თუმცა ამის დასადასტურებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო.

აღმოჩენილია ორი გულსაკიდი — ერთი ნიჟარისგან, მეორე კი მურა დათვის კბილისგან დამზადებული. ნიჟარის გულსაკიდი კატალონიის სხვა არქეოლოგიურ ძეგლებთან მსგავსებას ამჟღავნებს, რაც პრეისტორიულ თემებს შორის არსებულ კავშირებსა და საერთო ტრადიციებზე მიანიშნებს.

მკვლევრები ზაფხულში გათხრების გაგრძელებას გეგმავენ, რათა დადგინდეს მინერალების ზუსტი შემადგენლობა და მღვიმის სრული დანიშნულება. ამ ეტაპზე მღვიმე 338 რჩება ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო ობიექტად, რომელიც პრეისტორიული ადამიანის მიერ მთის რესურსების ათვისების უნარს ადასტურებს.