ჩრდილოეთ ბრიტანეთის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი უძველესი ადამიანის ნაშთები იდენტიფიცირებულია. დნმ-ის კვლევამ დაადასტურა, რომ 11 000 წლის წინანდელი ჩონჩხი 2.5-დან 3.5 წლამდე ასაკის გოგონას ეკუთვნის. აღმოჩენა კამბრიის საგრაფოში, „ჰენინგ ვუდის“ (Heaning Wood Bone Cave) მღვიმეში განხორციელებული გათხრების შედეგად გახდა შესაძლებელი.

ისტორიული აღმოჩენა კამბრიაში

გათხრებს ადგილობრივი არქეოლოგი მარტინ სტეიბლსი ხელმძღვანელობდა. ნაშთების აღმოჩენიდან სამი წლის შემდეგ, ლანკაშირის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ჯგუფმა დნმ-ის ექსტრაქცია და ანალიზი წარმატებით დაასრულა. კვლევის ხელმძღვანელის, დოქტორ რიკ პეტერსონის თქმით, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ასეთი ხანდაზმულობის ნაშთებზე სქესისა და ასაკის ასეთი სიზუსტით დადგენა მოხერხდა.

მეცნიერები ამ სამარხს ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში მეზოლითური ხანის სიდიდით მესამე უძველეს სამარხად მიიჩნევენ. ის წარმოადგენს ყინულის ხანის დასრულების შემდგომი პერიოდის ადამიანთა საქმიანობის ერთ-ერთ უიშვიათეს მტკიცებულებას.

რიტუალური დანიშნულება და სამკაულები

მღვიმეში ნაპოვნი არტეფაქტები, მათ შორის ირმის გახვრეტილი კბილი და მძივები, ადასტურებს, რომ ადგილი მიზანმიმართულად გამოიყენებოდა რიტუალური დაკრძალვისთვის. რადიოკარბონული დათარიღების მეთოდმა დაადასტურა, რომ სამკაულები და ნაშთები ერთსა და იმავე პერიოდს განეკუთვნება.

„თანამედროვე მონადირე-შემგროვებელთა ჯგუფები მღვიმეებს ხშირად განიხილავენ, როგორც სულიერ სამყაროში შესასვლელ კარიბჭეს. შესაძლოა, სწორედ ამიტომ იყენებდნენ ჩრდილოეთ ევროპის მეზოლითელი მონადირეები მღვიმეებს დასაკრძალად,“ — აღნიშნა დოქტორმა რიკ პეტერსონმა.

„ოსიკ ლასი“ და არქეოლოგიური მოგზაურობა

გათხრების ავტორმა, მარტინ სტეიბლსმა, ბავშვს „ოსიკ ლასი“ (Ossick Lass) უწოდა, რაც ადგილობრივ დიალექტზე „ურსვიკის გოგონას“ ნიშნავს. სტეიბლსის თქმით, მისი მოგზაურობა წარსულში 2016 წელს დაიწყო და მოიცვა ბრინჯაოსა და ნეოლითის ხანები, თუმცა მეზოლითური პერიოდის აღმოჩენა მისი კარიერის მთავარი მოვლენა გახდა.

აღსანიშნავია, რომ ჩრდილოეთ ბრიტანეთში ამ ეპოქის მტკიცებულებები უკიდურესად იშვიათია. ყინულის ხანის მყინვარებმა ლანდშაფტი მკვეთრად შეცვალა და არქეოლოგიური კვალის დიდი ნაწილი გაანადგურა. ამ აღმოჩენამდე, რეგიონში უძველესად 2013 წელს ნაპოვნი 10 000 წლის წინანდელი სამარხი ითვლებოდა.

კვლევა, რომელიც ჟურნალ „Proceedings of the Prehistoric Society“-ში გამოქვეყნდა, მიუთითებს, რომ მღვიმეში სხვადასხვა პერიოდში სულ მცირე რვა ადამიანი იყო დაკრძალული, რაც ადგილის მნიშვნელობაზე მიუთითებს.