ხელოვნური ინტელექტის განვითარების ტემპი და მისი გავლენა კაცობრიობაზე ახალ ეტაპზე გადადის. 2026 წლის 25 მაისს, ვატიკანში, პაპ ლეო XIV-მ წარადგინა ენციკლიკა სახელწოდებით „Magnifica humanitas“, რომელიც სრულად ხელოვნური ინტელექტის მიერ ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხებს ეძღვნება. ღონისძიებაზე სიტყვით გამოვიდა Anthropic-ის თანადამფუძნებელი კრის ოლაჰი.

ტექნოლოგიური ამბიციები და ეთიკური საზღვრები

ოლაჰმა აღიარა, რომ მსხვილი ტექნოლოგიური ლაბორატორიები, მათ შორის Anthropic, მუდმივი კომერციული და გეოპოლიტიკური წნეხის ქვეშ მუშაობენ. მისი თქმით, ამ გარემოში ობიექტური გადაწყვეტილებების მიღება რთულია, ამიტომაც კრიტიკული აზრის არსებობა აუცილებელია.

„ჩვენ გვჭირდება ადამიანები, რომლებიც ამ ინდუსტრიის მიღმა დგანან და უსაფრთხოებაზე ზრუნავენ. დიალოგი და მუდმივი კრიტიკა არის ერთადერთი გზა იმისთვის, რომ ტექნოლოგიამ კაცობრიობას ზიანი არ მიაყენოს“, — განაცხადა ოლაჰმა ვატიკანში.

რატომ არის საჭირო ჰუმანიტარული ხედვა?

Anthropic-ის თანადამფუძნებლის აზრით, AI-სთან დაკავშირებული საკითხები მხოლოდ კომპიუტერულ მეცნიერებს არ უნდა ეკუთვნოდეთ. ის ხაზს უსვამს, რომ ხელოვნური ინტელექტის მოდელები ინჟინრული კონსტრუქციები კი არ არის, არამედ ადამიანური აზროვნების გარკვეული სახის მემკვიდრეობა.

ოლაჰმა გამოყო სამი ძირითადი მიმართულება, სადაც ეკლესიისა და ფილოსოფიური წრეების ჩართულობა გადამწყვეტია:

  • გლობალური უთანასწორობა: AI-ს მიერ სამუშაო ადგილების ჩანაცვლების რისკი ყველაზე მტკივნეულად ღარიბ ქვეყნებს დაარტყამს. აუცილებელია მექანიზმები, რომლებიც ამ ტექნოლოგიის სიკეთეებს თანაბრად გაანაწილებს.
  • ადამიანური კეთილდღეობა: ტექნოლოგიურმა პროგრესმა არ უნდა დააზიანოს ოჯახური და სოციალური კავშირები.
  • მოდელების იდუმალი ბუნება: ოლაჰის თქმით, მეცნიერები მოდელების შიგნით ისეთ სტრუქტურებს პოულობენ, რომლებიც ადამიანური ემოციების, როგორიცაა შიში, მწუხარება ან სიხარული, ფუნქციურ ანარეკლს ჰგავს.
„ჩვენ ვქმნით სისტემებს, რომლებიც ჩვენივე სიტყვებისგან შედგება. ისინი ხშირად გაუგებარი და იდუმალია მათთვისაც კი, ვინც მათ წვრთნის,“ — აღნიშნა მან.

გამოსვლის ბოლოს კრის ოლაჰმა საერთაშორისო საზოგადოებას, მთავრობებსა და რელიგიურ ლიდერებს მოუწოდა, ხელოვნური ინტელექტის განვითარებას სერიოზულად შეხედონ და აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ამ პროცესის მართვაში.