ისტორიკოს თომას კარლაილის ცნობილი მოსაზრებით, „მსოფლიო ისტორია დიდი ადამიანების ბიოგრაფიაა“. ამ მიდგომით, პროგრესი მხოლოდ გამორჩეული ფიგურების დამსახურებაა. თუმცა, თანამედროვე ისტორიოგრაფია ხშირად გადადის მეორე უკიდურესობაში და ისტორიულ პროცესებს მხოლოდ სტრუქტურულ ძალებს მიაწერს, რაც ინდივიდუალურ არჩევანს უგულებელყოფს.

„მედიოკრატიის“ ანუ „საშუალო ადამიანის“ თეორია გვთავაზობს სინთეზს. ისტორიას აყალიბებენ არა მხოლოდ გენიოსები ან უპიროვნო სოციალური ძალები, არამედ ჩვეულებრივი, ხშირად არაკომპეტენტური ადამიანები, რომლებიც გადაწყვეტილების მიმღებ პოზიციებზე აღმოჩნდებიან. მათი მიდგომები, ცრურწმენები და შეცდომები ხშირად ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც „დიდი ლიდერების“ ხედვები.

კაიზერი ვილჰელმი: მედიოკრატიის კლასიკური ნიმუში

გერმანიის იმპერატორი ვილჰელმ II საუკეთესო მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეუძლია „საშუალო“ ფიგურას შეცვალოს მსოფლიო წესრიგი. მას არც გენიალურობა ახასიათებდა და არც სტრატეგიული ხედვა, თუმცა მისი მმართველობის სტილმა გერმანია და ევროპა პირველი მსოფლიო ომისკენ უბიძგა.

ისტორიკოსების, ჯონ როლისა და ანნიკა მომბაუერის კვლევები ადასტურებს, რომ ვილჰელმი არ ყოფილა „ჩრდილოვანი მონარქი“. პირიქით, გერმანიის იმპერიის კონსტიტუციამ მას საშუალება მისცა მოეხდინა ძალაუფლების ცენტრალიზება. სამხედრო და სამოქალაქო პირების დაწინაურება პირდაპირ იყო დამოკიდებული კაიზერის კეთილგანწყობაზე.

პიროვნული არასტაბილურობა და პოლიტიკური შედეგები

ვილჰელმის მმართველობა ხასიათდებოდა იმპულსურობითა და ზედაპირულობით. ის ხშირად იღებდა გადაწყვეტილებებს პირადი სიმპათიების ან გარეგნული შთაბეჭდილებების საფუძველზე. მაგალითად, გენერალური შტაბის უფროსის პოზიციაზე მოლტკე უმცროსის დანიშვნა არა პროფესიონალიზმით, არამედ კაიზერთან პირადი სიახლოვით იყო განპირობებული.

საინტერესოა მისი დამოკიდებულება ომის მიმართაც. მიუხედავად იმისა, რომ კაიზერი ხშირად აკეთებდა აგრესიულ განცხადებებს, კრიტიკულ მომენტებში ის ხშირად ერიდებოდა სამხედრო კონფლიქტს. მისი მერყევი ბუნება ხშირად აბნევდა საკუთარ მრჩევლებსაც კი, რომლებიც ომისთვის აქტიურად ემზადებოდნენ.

დასკვნა

ისტორია არ არის გარდაუვალი პროცესი. ის შედგება კონკრეტული ადამიანების, მათი შიშების, კომპლექსებისა და შეზღუდული ხედვისგან. „მედიოკრატიის“ თეორია გვახსენებს, რომ პოლიტიკური სისტემები, რომლებიც ძალაუფლებას ერთ ხელში აკონცენტრირებენ, განსაკუთრებით მოწყვლადია საშუალო დონის ლიდერების შეცდომების მიმართ.