სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთის პროვინცია იუნანში ადგილობრივი დელიკატესი, სოკო jian shou qing, სერიოზულ სამედიცინო კვლევის საგნად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ ის პოპულარული საკვებია, მისი არასაკმარისად თერმულად დამუშავება მომხმარებლებში უცნაურ ჰალუცინაციებს იწვევს.

პაციენტები ხშირად აღწერენ „პატარა არსებებს“ — რამდენიმე სანტიმეტრის სიმაღლის ფიგურებს, რომლებიც ცეკვავენ, დადიან და ავეჯზე დაცოცავენ. სამედიცინო ლიტერატურაში ამ მოვლენას „ლილიპუტის ჰალუცინაციებს“ უწოდებენ. მხოლოდ ერთ საავადმყოფოში წელიწადში ასზე მეტი ასეთი შემთხვევა ფიქსირდება.

გენეტიკური გამოცანა

იუტას უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა, ჟურნალ Mycologia-ში გამოქვეყნებულ ნაშრომში, Lanmaoa-ს გვარის 53 ნიმუშის სრული გენომი გაშიფრა. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ამ გვარის გენეტიკური ხე ასეთი სიზუსტით აიგო. კვლევამ დაადასტურა, რომ გვარი 17 სხვადასხვა სახეობას მოიცავს.

ყველაზე გასაოცარი აღმოჩენა კი ისაა, რომ Lanmaoa asiatica არ შეიცავს ცნობილ ფსიქოაქტიურ ნაერთებს. მეცნიერებმა სოკოს გენომში ვერ მიაგნეს ვერც ფსილოციბინის და ვერც იბოტენის მჟავის სინთეზისთვის საჭირო გენურ კლასტერებს. ეს ნიშნავს, რომ სოკო ჰალუცინაციებს სრულიად უცნობი ქიმიური გზით იწვევს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

ფსიქოაქტიური სოკოების კვლევა დღემდე ძირითადად ფსილოციბინსა და იბოტენის მჟავაზე იყო დაფუძნებული. მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ Lanmaoa asiatica-ს მიერ გამოყენებული მექანიზმი შესაძლოა ბიოსინთეზის სრულიად ახალი, მანამდე უცნობი გზა იყოს.

საინტერესოა, რომ ეს ფენომენი იუნანის გარდა სხვა რეგიონებშიც ფიქსირდება, მათ შორის ფილიპინებში. ძველ ჩინურ ტექსტებშიც კი, ჯერ კიდევ მესამე საუკუნეში, მოხსენიებულია სოკო, რომელიც „პატარა ადამიანების“ ხილვას იწვევს. მიუხედავად იმისა, რომ ქიმიკოსებმა პაციენტების სისხლის ანალიზებიც ჩაატარეს, გამომწვევი აგენტი ჯერჯერობით იდენტიფიცირებული არ არის.